Łupliwość minerałów

Łupliwość to zdolność minerału do pękania lub rozdzielania się wzdłuż określonych, płaskich powierzchni. Wynika z budowy wewnętrznej kryształu, czyli z kierunków, w których wiązania chemiczne są słabsze. Jest to jedna z ważnych cech rozpoznawczych minerałów w badaniach makroskopowych.

Stopnie łupliwości

W opisie minerałów stosuje się najczęściej określenia:
- doskonała – minerał bardzo łatwo rozdziela się na cienkie płytki lub blaszki,
- bardzo dobra,
- dobra,
- wyraźna,
- niewyraźna,
- brak łupliwości – minerał pęka nieregularnie, tworząc przełam.

Przykłady

Minerałami o doskonałej łupliwości są przede wszystkim miki, np. muskowit i biotyt. Można je rozdzielać na bardzo cienkie, elastyczne blaszki.

Inne minerały mają łupliwość dobrą, ale nie tak charakterystyczną:
- skalenie – zwykle dwa kierunki łupliwości, często zbliżone do kąta prostego,
- amfibole – dwa kierunki łupliwości pod kątami około 56° i 124°,
- pirokseny – dwa kierunki łupliwości prawie pod kątem prostym.

Znaczenie w rozpoznawaniu minerałów

Łupliwość pomaga odróżniać minerały podobne barwą lub połyskiem. W pytaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać prostą zasadę: doskonała łupliwość blaszkowa jest cechą mik.