Oliwiny
Słownik kwalifikacji GIW.06 - Wykonywanie prac geologicznych
Oliwiny to grupa minerałów krzemianowych, których głównymi przedstawicielami są forsteryt i fajalit. Mają skład zbliżony do mieszaniny krzemianu magnezu i żelaza. Są typowe dla skał magmowych zasadowych i ultrazasadowych.
Cechy rozpoznawcze
Najważniejsze cechy oliwinów:
- barwa najczęściej oliwkowozielona, żółtozielona lub brunatnozielona,
- połysk szklisty,
- twardość około 6,5–7 w skali Mohsa,
- brak wyraźnej łupliwości lub łupliwość niewyraźna,
- przełam muszlowy albo nierówny,
- zwykle występują w postaci ziarnistych skupień.
W pytaniach egzaminacyjnych oliwiny często odróżnia się od minerałów o dobrze widocznej łupliwości, np. mik, piroksenów lub skaleni.
Występowanie
Oliwiny są minerałami charakterystycznymi dla skał powstających z magmy bogatej w magnez i żelazo. Występują m.in. w:
- perydotytach,
- bazaltach,
- gabrach,
- dunitach.
Są też ważnym składnikiem górnego płaszcza Ziemi.
Znaczenie egzaminacyjne
Jeżeli w zadaniu pojawia się określenie „niewyraźna łupliwość”, a wśród odpowiedzi znajduje się oliwin, to jest to bardzo mocna wskazówka. Biotyt, jako przedstawiciel mik, ma łupliwość doskonałą, pirokseny mają łupliwość wyraźną, a skalenie również wykazują dobrą łupliwość.