Orogeneza alpejska

Orogeneza alpejska to najmłodszy wielki okres ruchów górotwórczych w dziejach Ziemi. Rozpoczęła się głównie w kenozoiku i trwa miejscami do dziś, czego dowodem są aktywne trzęsienia ziemi i wulkanizm w wielu młodych pasmach górskich.

Jakie góry powstały podczas orogenezy alpejskiej?

Do gór utworzonych lub silnie wypiętrzonych w czasie orogenezy alpejskiej należą m.in.:
- Alpy,
- Karpaty,
- Pireneje,
- Apeniny,
- Himalaje,
- Andy,
- Kordyliery.

W pytaniach egzaminacyjnych szczególnie ważne jest skojarzenie: Andy i Kordyliery = orogeneza alpejska.

Przyczyny powstawania gór

Orogeneza alpejska była związana z intensywnymi ruchami płyt litosfery, przede wszystkim:
- kolizją kontynentów,
- podsuwaniem się jednej płyty pod drugą, czyli subdukcją,
- fałdowaniem i wypiętrzaniem osadów,
- powstawaniem uskoków i struktur tektonicznych.

W przypadku Andów ważną rolę odgrywa subdukcja płyty oceanicznej pod płytę południowoamerykańską. Kordyliery również są związane z aktywną strefą tektoniczną obrzeży Pacyfiku.

Jak odróżnić od starszych orogenez?

Najczęściej porównuje się ją z orogenezami:
- kaledońską – starszą, paleozoiczną,
- waryscyjską/hercyńską – również paleozoiczną,
- alpejską – najmłodszą, związaną z wieloma wysokimi, ostrymi pasmami górskimi.

Zapamiętaj

Jeśli w pytaniu pojawiają się Alpy, Himalaje, Karpaty, Andy lub Kordyliery, najczęściej poprawną odpowiedzią jest orogeneza alpejska.