Przejdź do głównej treści

Orogeneza kaledońska

Słownik kwalifikacji GIW.06 - Wykonywanie prac geologicznych

Orogeneza kaledońska to paleozoiczna faza ruchów górotwórczych, zachodząca głównie od ordowiku do wczesnego dewonu. Była związana z kolizjami dawnych kontynentów, m.in. Laurencji, Baltiki i Awalonii, oraz zamykaniem oceanu Japetus.

Najważniejsze cechy

  • jest starsza od orogenezy waryscyjskiej i alpejskiej,
  • utworzyła stare góry, dziś silnie zdenudowane,
  • wiele pasm kaledońskich zostało później odmłodzonych przez ruchy tektoniczne i erozję lodowcową,
  • dotyczy głównie obszarów północnego Atlantyku i północnej Europy.

Przykłady gór kaledońskich

Pasmo / obszarUwagi
Góry Skandynawskieklasyczny przykład struktur kaledońskich
Grampiany w Szkocjiczęść kaledonidów brytyjskich
część Appalachówstarsze struktury paleozoiczne Ameryki Północnej
fragmenty Grenlandii i Irlandiizwiązane z dawnymi kolizjami kontynentalnymi

Znaczenie w pytaniach egzaminacyjnych

Orogenezę kaledońską warto odróżniać od orogenezy alpejskiej, która utworzyła młode góry, np. Himalaje, Andy, Alpy, Karpaty, Kaukaz i Atlas. W pytaniach porównawczych Góry Skandynawskie zwykle wskazują na orogenezę kaledońską, a Himalaje i Andy na orogenezę alpejską.

Zapamiętaj

Jeśli w odpowiedzi pojawiają się Góry Skandynawskie, myśl o orogenezie kaledońskiej. Jeśli pojawiają się Himalaje, Andy, Alpy, Kaukaz lub Atlas, najczęściej chodzi o orogenezę alpejską.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja