Orogeneza waryscyjska
Słownik kwalifikacji GIW.06 - Wykonywanie prac geologicznych
Co to jest orogeneza waryscyjska?
Orogeneza waryscyjska, nazywana też hercyńską, to jedno z głównych paleozoicznych fałdowań górotwórczych. Zachodziła głównie od dewonu do permu, szczególnie silnie w karbonie. Była starsza od orogenezy alpejskiej, dlatego utworzone wtedy góry są dziś zwykle silnie zdenudowane, obniżone i często mają charakter starych masywów lub gór zrębowych.
Przykłady obszarów związanych z orogenezą waryscyjską
W Europie z orogenezą waryscyjską wiąże się m.in.:
- Sudety,
- Wogezy,
- Masyw Centralny we Francji,
- Harz,
- część struktur Gór Świętokrzyskich.
W pytaniach egzaminacyjnych Sudety i Wogezy często pojawiają się jako odpowiedzi błędne przy pytaniach o orogenezę alpejską.
Jak odróżnić od orogenezy alpejskiej?
Orogeneza alpejska jest młodsza i obejmuje m.in. Alpy, Karpaty, Himalaje oraz Andy. Orogeneza waryscyjska jest starsza i dotyczy wielu pasm oraz masywów paleozoicznych.
Znaczenie egzaminacyjne
Jeśli w odpowiedziach występują pary gór, trzeba sprawdzić, czy oba pasma powstały w tej samej orogenezie. Para „Alpy i Sudety” jest błędna, bo Alpy są alpejskie, ale Sudety są związane głównie z orogenezą waryscyjską.