Ponor

Co to jest ponor?

Ponor to forma krasowa, czyli element rzeźby terenu powstały w wyniku rozpuszczania skał, najczęściej wapieni, dolomitów lub gipsów. Jest to miejsce, w którym woda powierzchniowa, np. potok lub strumień, wpływa pod powierzchnię ziemi.

Ponor występuje na obszarach krasowych, gdzie skały są spękane i podatne na rozpuszczanie przez wodę zawierającą dwutlenek węgla. Woda wykorzystuje szczeliny, korytarze i pustki krasowe, przez co może znikać z powierzchni i dalej płynąć systemem podziemnym.

Cechy ponoru

• jest miejscem zaniku cieku powierzchniowego,
• prowadzi wodę do podziemnych kanałów krasowych,
• może mieć postać szczeliny, otworu, zagłębienia lub niewielkiej studni,
• występuje głównie w skałach rozpuszczalnych, np. wapieniach.

Ponor a wywierzysko

Ponor i wywierzysko to pojęcia często mylone, ale oznaczają przeciwne zjawiska:

• ponor – miejsce, gdzie woda wpływa pod ziemię,
• wywierzysko – miejsce, gdzie woda podziemna wypływa na powierzchnię.

Znaczenie w geologii

Ponor świadczy o rozwiniętym krasie podziemnym. Jest ważny przy rozpoznawaniu obiegu wód na obszarach krasowych, ponieważ pokazuje, że część sieci rzecznej może funkcjonować pod ziemią. W pracach geologicznych i hydrogeologicznych ponory pomagają określić kierunki przepływu wód oraz możliwe połączenia między ciekami powierzchniowymi a systemami podziemnymi.

Przykład egzaminacyjny

Jeżeli w pytaniu pojawia się informacja, że potok wpływa pod powierzchnię ziemi na obszarze krasowym, poprawnym terminem jest ponor.