Przewyższenie przekroju geologicznego
Słownik kwalifikacji GIW.06 - Wykonywanie prac geologicznych
Przewyższenie przekroju geologicznego oznacza zastosowanie większej skali pionowej niż poziomej. Dzięki temu różnice wysokości, ukształtowanie terenu i budowa geologiczna są lepiej widoczne na rysunku.
W przekroju geologicznym występują zwykle dwie skale:
- skala pozioma – najczęściej taka sama jak skala mapy,
- skala pionowa – może być taka sama albo większa, jeśli przekrój jest przewyższony.
Co oznacza dwukrotne przewyższenie?
Jeżeli przekrój jest dwukrotnie przewyższony, to skala pionowa jest 2 razy większa od skali poziomej.
Przykład:
- mapa ma skalę 1:10 000,
- przekrój ma być przewyższony 2 razy,
- skala pionowa musi być 2 razy większa, czyli 1:5 000.
W skali liczbowej większa skala ma mniejszy mianownik. Dlatego skala 1:5 000 jest większa od 1:10 000.
Zasada obliczania
Jeśli skala pozioma wynosi 1 : M, a przewyższenie wynosi n razy, to:
skala pionowa = 1 : (M / n)
Dla mapy 1:10 000 i przewyższenia 2 razy:
10 000 / 2 = 5 000
Zatem skala pionowa przekroju wynosi 1:5 000.
Typowy błąd egzaminacyjny
Częstym błędem jest wybór skali 1:20 000, ponieważ uczeń mnoży mianownik przez 2. To oznaczałoby jednak zmniejszenie skali, a nie przewyższenie. Przy przewyższeniu mianownik skali pionowej należy podzielić przez współczynnik przewyższenia.