Tatry - budowa geologiczna
Słownik kwalifikacji GIW.06 - Wykonywanie prac geologicznych
Tatry są najwyższym pasmem górskim w Polsce i częścią łańcucha Karpat. Ich zasadnicze ukształtowanie tektoniczne wiąże się z orogenezą alpejską, czyli młodymi ruchami górotwórczymi odpowiedzialnymi m.in. za powstanie Alp, Karpat i Himalajów.
Najważniejsze elementy budowy Tatr
Tatry mają budowę złożoną. Wyróżnia się w nich przede wszystkim:
- trzon krystaliczny - zbudowany głównie ze skał magmowych i metamorficznych, np. granitów i gnejsów,
- pokrywę osadową - obejmującą m.in. wapienie, dolomity, piaskowce i łupki,
- struktury płaszczowinowe - duże pakiety skał przesunięte tektonicznie na znaczne odległości.
Sfałdowanie Tatr
Pierwotne sfałdowanie Tatr nastąpiło podczas orogenezy alpejskiej. Jest to kluczowa informacja egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy powstania lub sfałdowania Tatr, poprawną odpowiedzią jest zwykle orogeneza alpejska.
Dlaczego nie inne orogenezy?
Orogeneza kaledońska i waryscyjska są starsze i dotyczą głównie struktur paleozoicznych. Orogeneza karelska jest jeszcze starsza, prekambryjska. Tatry jako część Karpat należą do młodych gór fałdowych związanych z alpejskim etapem rozwoju geologicznego Europy.
Do zapamiętania
Tatry = Karpaty = orogeneza alpejska.