Typy wybrzeży
Słownik kwalifikacji GIW.06 - Wykonywanie prac geologicznych
Typ wybrzeża określa jego genezę i charakterystyczny kształt linii brzegowej. W zadaniach egzaminacyjnych często trzeba rozpoznać typ wybrzeża ze zdjęcia satelitarnego, mapy lub opisu.
Najważniejsze typy spotykane w zadaniach
- Wybrzeże riasowe – powstaje przez zalanie dolin rzecznych przez morze. Ma silnie rozczłonkowaną linię brzegową, długie wąskie zatoki i półwyspy ułożone nieregularnie. Przykład: zachodnia Irlandia, Galicja w Hiszpanii.
- Wybrzeże lagunowe – związane z obecnością mierzei lub kos, które odcinają płytkie zatoki od otwartego morza. Charakterystyczne są laguny, zalewy i długie piaszczyste bariery.
- Wybrzeże szkierowe – powstałe na obszarach polodowcowych. Występuje tam bardzo dużo małych skalistych wysepek, czyli szkierów. Przykład: wybrzeża Finlandii i Szwecji.
- Wybrzeże dalmatyńskie – tworzy się tam, gdzie zalane zostały podłużne obniżenia między równoległymi pasmami górskimi. Wyspy i półwyspy są zwykle wydłużone równolegle do linii brzegowej. Przykład: Chorwacja.
Jak rozpoznawać na zdjęciu satelitarnym?
Zwróć uwagę na układ zatok, wysp i półwyspów. Jeśli zatoki są długie, nieregularne i wyglądają jak zatopione doliny rzeczne, najczęściej jest to wybrzeże riasowe. Jeśli dominują mierzeje i zamknięte akweny – lagunowe. Jeśli jest mnóstwo drobnych skalistych wysepek – szkierowe. Jeśli wyspy są długie i równoległe do brzegu – dalmatyńskie.