Uskok przesuwczy

Uskok przesuwczy to uskok, w którym główny ruch skrzydeł zachodzi poziomo, równolegle do powierzchni uskoku. Oznacza to, że bloki skalne nie są przede wszystkim podnoszone lub opuszczane, lecz przesuwają się względem siebie w bok.

Najważniejsza cecha

W uskoku przesuwczym przemieszczenie ma charakter horyzontalny. Na mapie geologicznej można je rozpoznać po przesunięciu tych samych warstw, struktur, dolin rzecznych lub innych elementów liniowych po obu stronach uskoku.

Rodzaje uskoków przesuwczych

W zależności od kierunku względnego ruchu wyróżnia się:

• uskok prawoprzesuwczy – obserwator stojący po jednej stronie uskoku widzi, że przeciwległe skrzydło przesunęło się w prawo,
• uskok lewoprzesuwczy – przeciwległe skrzydło przesunęło się w lewo.

Przykład

Klasycznym przykładem uskoku przesuwczego jest uskok San Andreas w Kalifornii. Oddziela on płyty litosfery, które przesuwają się względem siebie głównie poziomo. Tego typu uskoki są często związane z granicami transformującymi płyt tektonicznych.

Porównanie z innymi uskokami

• Uskok zrzutowy – dominuje ruch pionowy, jedno skrzydło obniża się względem drugiego.
• Uskok zawiasowy – przemieszczenie zmienia się wzdłuż biegu uskoku, jak przy obrocie wokół osi.
• Uskok nożycowy – skrzydła przemieszczają się nierównomiernie, przypominając ruch nożyc.

W pytaniach egzaminacyjnych sformułowanie „ruch poziomy między skrzydłami uskoku” najczęściej wskazuje właśnie na uskok przesuwczy.