Wybrzeże riasowe

Co to jest wybrzeże riasowe?

Wybrzeże riasowe powstaje przez zalanie dolnych odcinków dolin rzecznych wskutek podniesienia poziomu morza lub obniżenia lądu. Zatopione doliny tworzą długie, wąskie i rozgałęzione zatoki, nazywane riasami.

Cechy rozpoznawcze

Na mapie lub zdjęciu satelitarnym wybrzeże riasowe można rozpoznać po:
- bardzo nieregularnej linii brzegowej,
- licznych, głęboko wcinających się zatokach,
- układzie zatok przypominającym rozgałęzioną sieć rzeczną,
- półwyspach i cyplach oddzielających zatopione doliny,
- braku typowego układu równoległych wysp przybrzeżnych.

Jak powstaje?

Najpierw rzeki rozcinają obszar lądowy, tworząc doliny. Następnie dochodzi do transgresji morskiej, czyli wkroczenia morza na ląd. Woda morska zalewa dolne części dolin rzecznych, a dawne grzbiety między dolinami pozostają jako półwyspy.

Przykłady

Typowe wybrzeża riasowe występują m.in. w:
- południowo-zachodniej Irlandii,
- Galicji w Hiszpanii,
- Bretanii we Francji,
- części wybrzeży Wielkiej Brytanii.

Różnica względem fiordów

Wybrzeże riasowe bywa mylone z fiordowym, bo oba mają długie zatoki. Riasy są jednak zatopionymi dolinami rzecznymi, natomiast fiordy są zatopionymi dolinami lodowcowymi, zwykle głębszymi, stromymi i o profilu U-kształtnym.

W pytaniach egzaminacyjnych zdjęcie z silnie rozczłonkowaną linią brzegową i rozgałęzionymi zatokami najczęściej wskazuje właśnie na wybrzeże riasowe.