Złoża skarnowe
Słownik kwalifikacji GIW.06 - Wykonywanie prac geologicznych
Złoża skarnowe powstają najczęściej na kontakcie intruzji magmowej z otaczającymi ją skałami, zwłaszcza węglanowymi: wapieniami i dolomitami. Są związane z procesami kontaktowo-metasomatycznymi, czyli przeobrażeniem skał pod wpływem wysokiej temperatury oraz roztworów krążących wokół intruzji.
Jak powstają?
Gorąca magma intruduje w skały osadowe. W strefie kontaktu dochodzi do:
- ogrzania skał otaczających,
- reakcji chemicznych między intruzją, skałami węglanowymi i roztworami hydrotermalnymi,
- metasomatozy, czyli wymiany składników chemicznych,
- powstania nowych minerałów krzemianowych i rudnych.
Typowe skały skarnowe zawierają minerały takie jak granaty, pirokseny, amfibole, wollastonit. Często towarzyszą im minerały rudne.
Jakie surowce występują w złożach skarnowych?
Złoża skarnowe mogą być źródłem wielu metali, m.in.:
- żelaza,
- miedzi,
- wolframu,
- molibdenu,
- cynku i ołowiu,
- złota.
Najważniejsza cecha egzaminacyjna
Jeśli w pytaniu pojawia się opis: kontakt intruzji magmowej ze skałami otaczającymi, szczególnie węglanowymi, należy kojarzyć go ze złożami skarnowymi.
Nie należy mylić ich ogólnie ze złożami hydrotermalnymi. Skarny również mogą być związane z roztworami hydrotermalnymi, ale ich cechą wyróżniającą jest właśnie kontakt intruzji ze skałami węglanowymi i proces metasomatozy.