Eksploatacja spod lustra wody
Słownik kwalifikacji GIW.07 - Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą odkrywkową
Eksploatacja spod lustra wody to sposób wydobywania kopaliny, gdy złoże znajduje się poniżej poziomu wód gruntowych lub powierzchniowych. Jest często stosowana przy wydobyciu piasku, żwiru i innych kruszyw naturalnych.
Kiedy stosuje się tę metodę?
Metodę wybiera się wtedy, gdy:
- zwierciadło wód gruntowych znajduje się bardzo płytko,
- odwodnienie wyrobiska byłoby zbyt kosztowne lub technicznie trudne,
- duża część złoża zalega poniżej poziomu wody,
- kopalina może być urabiana w warunkach zawodnienia.
Przykład: jeśli złoże ma miąższość 30 m, a woda gruntowa występuje 1 m pod powierzchnią, to prawie całe złoże jest zawodnione. W takim przypadku eksploatacja „na sucho” po odwodnieniu byłaby niepraktyczna.
Organizacja robót
Najczęściej najpierw wykonuje się udostępnienie złoża od strony lądu, np. przy użyciu koparek jednonaczyniowych. Następnie, po utworzeniu akwenu roboczego, urabianie prowadzi się sprzętem pływającym, np. koparką pływającą lub pogłębiarką.
Zalety i ograniczenia
Zalety:
- brak konieczności intensywnego odwodnienia,
- możliwość eksploatacji głębokich partii złoża,
- dobre zastosowanie w złożach kruszyw.
Ograniczenia:
- konieczność kontroli stateczności skarp podwodnych,
- trudniejsza obserwacja przodka roboczego,
- potrzeba organizacji transportu urobku z akwenu.
Klucz egzaminacyjny
Płytki poziom wód gruntowych i duża miąższość złoża wskazują na eksploatację spod lustra wody, a nie na klasyczne odwodnienie całego wyrobiska.