Osuwisko

Co to jest osuwisko?

Osuwisko to przemieszczenie się mas skalnych, gruntu lub nadkładu w dół stoku pod wpływem siły ciężkości. W górnictwie odkrywkowym występuje najczęściej na skarpach wyrobisk, zwałowiskach, nasypach oraz zboczach o zbyt dużym nachyleniu lub osłabionej stateczności.

Cechy rozpoznawcze osuwiska

Typowe osuwisko można rozpoznać po:
- wyraźnej niszy oderwania w górnej części skarpy,
- przemieszczeniu materiału w dół zbocza,
- powstaniu jęzora osuwiskowego u podnóża,
- spękaniach i deformacjach powierzchni terenu,
- lokalnym zniszczeniu skarpy lub półki roboczej.

Przyczyny powstawania

Do najczęstszych przyczyn osuwisk w kopalniach odkrywkowych należą:
- zbyt duże nachylenie skarp,
- zawodnienie gruntu lub skał,
- podcięcie zbocza podczas eksploatacji,
- niewłaściwe zwałowanie mas ziemnych,
- wstrząsy, drgania maszyn lub roboty strzałowe,
- obecność słabych warstw geologicznych, np. iłów.

Znaczenie dla bezpieczeństwa

Osuwisko jest poważnym zagrożeniem dla ludzi, maszyn i ciągłości eksploatacji. Może zasypać drogi technologiczne, uszkodzić przenośniki, koparki lub zwałowarki oraz doprowadzić do utraty stateczności kolejnych fragmentów skarpy.

Różnica względem podobnych zjawisk

Osuwisko to ruch mas po zboczu. Zapadlisko oznacza obniżenie powierzchni terenu, tąpnięcie jest gwałtownym zjawiskiem dynamicznym związanym głównie z górotworem, a zawał to nagłe zawalenie pustki lub wyrobiska.