Przejdź do głównej treści

Straty pozaeksploatacyjne w skarpie

Słownik kwalifikacji GIW.07 - Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą odkrywkową

Straty pozaeksploatacyjne w skarpie to część kopaliny, która pozostaje w złożu nie dlatego, że nie opłaca się jej wydobyć, lecz dlatego, że musi zostać pozostawiona ze względów technicznych i bezpieczeństwa. W kopalni odkrywkowej dotyczy to m.in. kopaliny pozostawionej w skarpach, półkach ochronnych lub filarach zabezpieczających.

Dlaczego powstają?

W wyrobisku odkrywkowym nie można prowadzić ścian pionowo bez ograniczeń. Skarpy muszą mieć odpowiednie nachylenie, aby zachować stateczność i ograniczyć ryzyko osuwiska. Z tego powodu część złoża znajdująca się przy granicy wyrobiska pozostaje niewybrana.

Jak oblicza się straty w skarpie?

Najczęściej wykorzystuje się schemat geometryczny przekroju skarpy. Na podstawie wymiarów oznaczonych na rysunku oblicza się pole powierzchni pozostawionej części złoża, a następnie objętość lub masę strat.

Typowy tok obliczeń:

  • wyznaczenie kształtu pozostawionej kopaliny, np. trójkąta lub trapezu,
  • obliczenie pola przekroju tej części,
  • pomnożenie pola przez długość odcinka skarpy,
  • ewentualne przeliczenie objętości na masę z użyciem gęstości kopaliny.

Znaczenie w eksploatacji

Straty pozaeksploatacyjne wpływają na wielkość zasobów możliwych do wydobycia oraz na wskaźniki wykorzystania złoża. Są uwzględniane przy projektowaniu wyrobiska, dokumentowaniu eksploatacji i ocenie racjonalnej gospodarki złożem.

Potwierdzenie

Informacja