Straty zasobów przemysłowych
Słownik kwalifikacji GIW.07 - Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą odkrywkową
Straty zasobów przemysłowych to część kopaliny zaliczonej do zasobów przemysłowych, która z różnych przyczyn nie zostanie wydobyta. W górnictwie odkrywkowym mogą powstawać m.in. przez pozostawienie filarów ochronnych, zmianę granic eksploatacji, przesunięcie frontu robót, niekorzystne warunki geologiczne lub konieczność zachowania bezpiecznego nachylenia skarp.
Obliczanie strat
Jeżeli strata ma kształt prostej bryły, najpierw oblicza się jej objętość, a następnie mnoży przez średni ciężar objętościowy kopaliny:
S = V × qₒ
gdzie:
- S – strata zasobów, najczęściej w Mg,
- V – objętość niewybranej kopaliny w m³,
- qₒ – średni ciężar objętościowy kopaliny w Mg/m³.
Dla bryły prostopadłościennej:
V = a × L × H
gdzie:
- a – szerokość pasa strat,
- L – długość pasa strat,
- H – wysokość ściany lub miąższość objęta stratą.
Przykład
Dane:
- a = 30 m,
- L = 100 m,
- H = 20 m,
- qₒ = 2,0 Mg/m³.
Objętość:
V = 30 × 100 × 20 = 60 000 m³
Strata masy kopaliny:
S = 60 000 × 2,0 = 120 000 Mg
Odpowiedź: straty zasobów przemysłowych wynoszą 120 000 Mg.
Ważne na egzaminie
Najczęstszy błąd to pominięcie jednej z wielkości geometrycznych albo pomylenie jednostek. Jeśli ciężar objętościowy podano w Mg/m³, wynik po przemnożeniu przez objętość w m³ otrzymuje się bezpośrednio w Mg.