Uzysk bloków skalnych
Słownik kwalifikacji GIW.07 - Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą odkrywkową
Uzysk bloków skalnych to procentowa część wydobytej skały, która nadaje się do wykorzystania jako pełnowartościowe bloki. Pojęcie to jest szczególnie ważne przy eksploatacji złóż kamieni blocznych, np. piaskowca, granitu, marmuru lub wapienia.
Co oznacza uzysk?
Jeżeli uzysk bloków wynosi 30%, oznacza to, że z całkowitego wydobycia tylko 30% stanowią bloki handlowe lub technologicznie przydatne. Pozostała część to najczęściej:
- odpady skalne,
- materiał zbyt spękany,
- fragmenty nieregularne,
- nadmiar urobku nienadający się na bloki.
Obliczanie ilości odpadów
Ilość odpadów można obliczyć ze wzoru:
odpady = wydobycie całkowite × (100% - uzysk)
Przykład: przy wydobyciu 100 000 Mg i uzysku 30%:
- bloki: 100 000 Mg × 30% = 30 000 Mg,
- odpady: 100 000 Mg - 30 000 Mg = 70 000 Mg.
Dopiero masę odpadów przelicza się na objętość, korzystając z ciężaru objętościowego, a następnie uwzględnia się wskaźnik rozluźnienia. Uzysk ma więc bezpośredni wpływ na ilość miejsca potrzebnego na zwałowisku.