Granice wybuchowości określają zakres stężeń gazu palnego w powietrzu, w którym mieszanina może ulec zapłonowi i wybuchowi. Stężenie podaje się zwykle w procentach objętościowych [% obj.].
Dolna i górna granica wybuchowości
- DGW – dolna granica wybuchowości: najmniejsze stężenie gazu, przy którym mieszanina z powietrzem może się zapalić.
- GGW – górna granica wybuchowości: największe stężenie gazu, przy którym mieszanina nadal może się zapalić.
Poniżej DGW mieszanina jest zbyt uboga w gaz palny, a powyżej GGW – zbyt bogata, czyli ma za mało tlenu do spalania.
Przykładowe zakresy wybuchowości
- Wodór: około 4–75%
- Metan: około 5–15%
- Siarkowodór: około 4,3–45,5%
- Tlenek węgla: około 12,5–74%
W pytaniach egzaminacyjnych zakres 4–75% należy kojarzyć przede wszystkim z wodorem. Jest to gaz szczególnie niebezpieczny, ponieważ ma bardzo szeroki zakres wybuchowości i łatwo tworzy mieszaniny palne z powietrzem.
Znaczenie w górnictwie
W podziemnych zakładach górniczych kontrola atmosfery jest elementem bezpieczeństwa pracy. Obecność gazów palnych wymaga skutecznej wentylacji, pomiarów stężeń oraz eliminowania źródeł zapłonu, takich jak iskry, łuki elektryczne czy gorące powierzchnie.