Najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) to wartość średniego stężenia czynnika szkodliwego w powietrzu środowiska pracy, która przy określonym czasie narażenia nie powinna powodować u pracownika negatywnych skutków zdrowotnych.
W górnictwie podziemnym pojęcie NDS jest szczególnie ważne przy ocenie narażenia na pyły, w tym pyły mineralne i pyły zawierające krzemionkę. Przekroczenie NDS oznacza konieczność zastosowania działań ograniczających zagrożenie, np. poprawy wentylacji, zraszania, odpylania lub środków ochrony indywidualnej.
NDS a dobór sprzętu filtrującego
Dobór sprzętu ochrony układu oddechowego zależy nie tylko od samego przekroczenia NDS, ale także od tego, ile razy stężenie pyłu przekracza NDS.
Przykładowo dla pyłów:
- gdy stężenie przekracza NDS, ale nie przekracza 4 × NDS, stosuje się sprzęt o niższej klasie ochrony,
- gdy stężenie przekracza 4 × NDS i nie przekracza 10 × NDS, wymagany jest sprzęt filtrujący klasy nie niższej niż P-2,
- przy jeszcze wyższych stężeniach konieczna jest wyższa klasa ochrony lub inne rozwiązania organizacyjno-techniczne.
Znaczenie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych należy zwracać uwagę na zwroty typu: „przekracza”, „nie jest wyższe niż”, „czterokrotność NDS”, „dziesięciokrotność NDS”. Dla klasy P-2 kluczowy zakres to: powyżej 4 × NDS do 10 × NDS włącznie.