Penetrometr hydrauliczny to przyrząd stosowany do badania wybranych cech mechanicznych skał i gruntów, szczególnie ich odporności na wciskanie, twardości oraz pośrednio wytrzymałości. W górnictwie może być wykorzystywany do oceny skał otaczających wyrobiska lub teren górniczy.
Zasada działania
Przyrząd działa przez wciskanie końcówki pomiarowej w badaną skałę lub ocios przy użyciu układu hydraulicznego. Odczytywana jest siła lub ciśnienie potrzebne do uzyskania określonego zagłębienia końcówki. Im większy opór stawia skała, tym większa jest jej odporność mechaniczna.
Do czego służy?
Penetrometr hydrauliczny wykorzystuje się do:
- oceny twardości i zwięzłości skał,
- porównywania właściwości różnych warstw skalnych,
- rozpoznania warunków geomechanicznych,
- wspomagania decyzji dotyczących doboru obudowy wyrobisk,
- kontroli zmian właściwości skał w rejonie eksploatacji.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych penetrometr hydrauliczny należy kojarzyć z badaniem cech mechanicznych skał. Nie należy go mylić z:
- wziernikiem peryskopowym – służy do obserwacji trudno dostępnych miejsc,
- dynamometrem hydraulicznym – służy do pomiaru siły,
- konwergometrem – służy do pomiaru zaciskania się wyrobiska, czyli konwergencji.
Zapamiętaj
Jeżeli pytanie dotyczy badania właściwości mechanicznych skał przez wciskanie końcówki pomiarowej, właściwą odpowiedzią jest penetrometr hydrauliczny.