Metan w wyrobisku górniczym stanowi jedno z najważniejszych zagrożeń naturalnych. Po stwierdzeniu podwyższonego stężenia CH₄ należy działać natychmiast, ponieważ dalsze prowadzenie robót może doprowadzić do powstania atmosfery niebezpiecznej dla załogi.
Zasada egzaminacyjna
Jeżeli w wyrobisku stwierdzono stężenie metanu na poziomie 3,1% CH₄, górnik przodowy powinien przede wszystkim:
- wycofać pracowników z zagrożonego wyrobiska,
- nie dopuścić do dalszego przebywania ludzi w strefie zagrożenia,
- dopiero następnie przekazać informację przełożonym lub służbom odpowiedzialnym za metanometrię, zgodnie z procedurą zakładową.
Najważniejsze jest bezpieczeństwo ludzi. Dlatego odpowiedź typu „powiadomić dyspozytora” może być czynnością konieczną, ale nie jest pierwszym i najważniejszym działaniem w sytuacji zagrożenia.
Dlaczego 3,1% CH₄ jest niebezpieczne?
Metan tworzy z powietrzem mieszaniny wybuchowe, szczególnie przy stężeniach około 5–15% CH₄. Wartość 3,1% jest jeszcze poniżej dolnej granicy wybuchowości, ale jest już stężeniem alarmowym i niedopuszczalnym do normalnej pracy w wyrobisku. Przy pogorszeniu przewietrzania stężenie może szybko wzrosnąć.
Typowy schemat postępowania
- Stwierdzenie przekroczenia stężenia metanu.
- Przerwanie pracy w zagrożonym miejscu.
- Wycofanie załogi z wyrobiska.
- Zabezpieczenie dostępu do strefy zagrożonej.
- Powiadomienie właściwych osób lub służb.
- Usunięcie przyczyny zagrożenia, np. poprawa przewietrzania.
Do zapamiętania
Przy wysokim stężeniu metanu w wyrobisku pierwszą decyzją górnika przodowego jest ewakuacja pracowników, a nie skracanie czasu pracy ani samo zgłoszenie zagrożenia.