Skala mapy określa, ile razy odległość przedstawiona na mapie została zmniejszona w stosunku do rzeczywistości. W górnictwie skala jest niezbędna do odczytywania długości wyrobisk, odległości między obiektami, postępu robót czy odcinków likwidacji.
Zapis skali
Skala ma najczęściej postać liczbową, np. 1 : 1000. Oznacza to, że:
- 1 cm na mapie odpowiada 1000 cm w terenie,
- 1000 cm = 10 m,
- czyli 1 cm na mapie = 10 m w rzeczywistości.
Jak przeliczać długości?
Aby obliczyć długość na mapie, należy rzeczywistą długość podzielić przez mianownik skali, pamiętając o tych samych jednostkach.
Wzór:
długość na mapie = długość rzeczywista / mianownik skali
Przykład dla skali 1 : 1000:
- długość rzeczywista: 20 m,
- zamiana na centymetry: 20 m = 2000 cm,
- obliczenie: 2000 cm / 1000 = 2 cm.
Zatem odcinek o długości 20 m na mapie w skali 1 : 1000 ma długość 2,0 cm.
Typowy błąd egzaminacyjny
Częstym błędem jest dzielenie metrów bez zamiany jednostek albo mylenie zależności: w skali 1 : 1000 mapa jest zmniejszona, więc odcinek na mapie musi być znacznie krótszy niż w rzeczywistości.