Zapora przeciwwybuchowa wodna to urządzenie zabezpieczające w wyrobisku górniczym, którego zadaniem jest ograniczenie lub przerwanie rozprzestrzeniania się wybuchu pyłu węglowego albo mieszaniny metanu z pyłem. Działa dzięki wodzie zgromadzonej w pojemnikach, workach lub zasobnikach rozmieszczonych w wyrobisku.
Zasada działania
Podczas wybuchu fala ciśnienia dociera do zapory i niszczy lub przewraca pojemniki z wodą. Woda zostaje gwałtownie rozproszona w przekroju wyrobiska, tworząc chmurę kropelek. Powoduje to:
- chłodzenie płomienia,
- tłumienie reakcji spalania,
- zwilżenie pyłu węglowego,
- ograniczenie dalszego przenoszenia wybuchu.
Jak rozpoznać zaporę wodną?
Na ilustracjach egzaminacyjnych zapora wodna jest zwykle widoczna jako zestaw jasnych worków, toreb lub pojemników zawieszonych albo ustawionych w wyrobisku. W odróżnieniu od zapory pyłowej nie widać półek z pyłem kamiennym, lecz elementy wypełnione wodą.
Układ zwykły i schodkowo-boczny
Zapora wodna może być wykonana jako:
- zwykła – elementy zapory rozmieszczone są zasadniczo w przekroju wyrobiska,
- schodkowo-boczna – pojemniki są umieszczone głównie przy ociosie, stopniowo, „schodkowo”, jeden za drugim.
Układ schodkowo-boczny stosuje się tam, gdzie warunki wyrobiska, transport lub zabudowa utrudniają wykonanie zapory zwykłej. W pytaniach obrazkowych charakterystyczne jest boczne, stopniowane rozmieszczenie białych pojemników z wodą.