Przejdź do głównej treści
  1. Strona główna
  2. Słownik
  3. GIW.11
  4. Łamanie skał

Łamanie skał

Słownik kwalifikacji GIW.11 - Organizacja procesu przeróbki kopalin stałych

Łamanie skał to sposób rozdrabniania, w którym bryła skały pęka pod wpływem naprężeń zginających. Materiał jest podparty lub oparty w taki sposób, że przyłożona siła powoduje jego wygięcie i powstanie pęknięcia. Skała nie jest wtedy głównie zgniatana na całej powierzchni, lecz pęka w miejscu największych naprężeń.

Jak rozpoznać łamanie na rysunku?

Na schematach egzaminacyjnych łamanie przedstawia się zwykle jako:
- bryłę skały znajdującą się między elementami roboczymi,
- nacisk działający punktowo lub liniowo,
- podparcie skały w taki sposób, że następuje jej zginanie,
- pęknięcie powstające wskutek naprężeń rozciągających.

W pytaniu poprawny jest rysunek 2, ponieważ pokazuje skałę dociskaną tak, że następuje jej przełamanie przez zginanie.

Różnica między łamaniem a innymi sposobami rozdrabniania

  • Zgniatanie – skała jest ściskana między dwiema powierzchniami, aż ulegnie zniszczeniu.
  • Ścieranie – ziarna są rozdrabniane przez tarcie i przesuwanie powierzchni roboczych.
  • Uderzanie – skała pęka wskutek gwałtownego uderzenia, np. w kruszarce udarowej.
  • Łamanie – skała pęka głównie przez zginanie.

Znaczenie w przeróbce kopalin

Łamanie jest jednym z mechanizmów występujących podczas kruszenia kopalin stałych. Znajomość sposobów rozdrabniania pomaga dobrać odpowiednią maszynę kruszącą oraz rozpoznać schemat działania urządzenia na rysunku technicznym.