Uzysk składnika użytecznego

Uzysk składnika użytecznego określa, jaka część cennego składnika zawartego w nadawie przeszła do produktu użytecznego, np. koncentratu. W przeróbce kopalin jest to jeden z podstawowych wskaźników oceny skuteczności wzbogacania.

Podstawowe oznaczenia

Najczęściej stosuje się następujące symbole:

• α – zawartość składnika użytecznego w nadawie,
• β – zawartość składnika użytecznego w koncentracie,
• γ – wychód koncentratu, czyli masa koncentratu odniesiona do masy nadawy,
• ε – uzysk składnika użytecznego w koncentracie.

Wzór na uzysk

Uzysk składnika użytecznego oblicza się ze wzoru:

ε = (γ · β) / α

Jeżeli wartości są podane w procentach, należy zachować spójność jednostek. W zadaniach egzaminacyjnych często korzysta się z przekształcenia:

β = (ε · α) / γ

gdzie β oznacza szukaną zawartość składnika w koncentracie.

Przykład obliczenia

Jeżeli:

• uzysk miedzi w koncentracie wynosi 90%,
• zawartość miedzi w nadawie wynosi 2%,
• wychód odpadu wynosi 95% masy nadawy,

to wychód koncentratu wynosi:

γ = 100% - 95% = 5%

Zawartość miedzi w koncentracie:

β = (90% · 2%) / 5% = 36%

Oznacza to, że koncentrat stanowiący 5% masy nadawy zawiera 36% miedzi, a jednocześnie przenosi 90% całej miedzi obecnej pierwotnie w nadawie.

Na co uważać?

• Nie mylić wychodu odpadu z wychodem koncentratu.
• Uzysk dotyczy ilości składnika użytecznego, a nie całej masy produktu.
• Zawartość składnika w koncentracie zwykle jest większa niż w nadawie.