Wolna krystaliczna krzemionka
Słownik kwalifikacji GIW.11 - Organizacja procesu przeróbki kopalin stałych
Wolna krystaliczna krzemionka to krzemionka niezwiązana chemicznie z innymi składnikami mineralnymi, występująca głównie jako kwarc, rzadziej jako krystobalit lub trydymit. W zakładach przeróbki kopalin stałych może znajdować się w pyle powstającym podczas kruszenia, mielenia, przesiewania, transportu i przesypywania materiału.
Dlaczego jest niebezpieczna?
Największe zagrożenie stanowi frakcja respirabilna pyłu, czyli bardzo drobne cząstki, które mogą docierać głęboko do płuc. Długotrwałe narażenie na pył zawierający wolną krystaliczną krzemionkę może prowadzić do pylicy krzemowej, przewlekłych chorób układu oddechowego oraz zwiększenia ryzyka nowotworów płuc.
Gdzie występuje w przeróbce kopalin?
Wolna krystaliczna krzemionka może występować m.in. w:
- piaskach kwarcowych i szklarskich,
- rudach i skałach płonnych zawierających kwarc,
- pyle z procesów kruszenia i mielenia,
- przesiewaczach, przesypach i punktach załadunku.
Oznaczanie w środowisku pracy
W środowisku pracy oznacza się zawartość wolnej krystalicznej krzemionki w pobranych próbkach pyłu. Jedną ze stosowanych metod jest spektrometria w podczerwieni, która pozwala identyfikować charakterystyczne pasma absorpcji krzemionki krystalicznej.
Zapamiętaj do egzaminu
Jeżeli pytanie dotyczy metody oznaczania wolnej krystalicznej krzemionki, poprawną odpowiedzią jest zwykle spektrometria w podczerwieni, a nie analiza sitowa, densymetryczna ani miareczkowanie.