Wybuch pyłu węglowego
Słownik kwalifikacji GIW.11 - Organizacja procesu przeróbki kopalin stałych
Wybuch pyłu węglowego to gwałtowna reakcja spalania drobnych cząstek węgla zawieszonych w powietrzu. Jest to jedno z najważniejszych zagrożeń w zakładach przeróbki kopalin stałych, szczególnie tam, gdzie występuje kruszenie, przesiewanie, transport i magazynowanie węgla.
Warunki konieczne do wybuchu
Do powstania wybuchu pyłu węglowego muszą wystąpić jednocześnie podstawowe czynniki:
- pył węglowy o odpowiednim rozdrobnieniu,
- tlen z powietrza umożliwiający spalanie,
- czynnik aerodynamiczny, który unosi pył i tworzy obłok pyłowo-powietrzny,
- źródło zapłonu, czyli czynnik termiczny inicjujący spalanie.
W pytaniach egzaminacyjnych szczególnie ważne jest rozpoznanie, że sam pył i jego unoszenie nie wystarczą. Konieczne jest jeszcze źródło zapłonu, np. iskra, płomień, rozgrzana powierzchnia, łuk elektryczny lub tarcie mechaniczne.
Dlaczego obłok pyłu jest niebezpieczny?
Pył zalegający na powierzchniach jest zagrożeniem, ale największe niebezpieczeństwo pojawia się wtedy, gdy zostanie poderwany do powietrza. W takiej postaci cząstki mają bardzo dużą powierzchnię kontaktu z tlenem, przez co spalanie może przebiegać gwałtownie i przejść w wybuch.
Zapobieganie wybuchom pyłu
Podstawowe działania profilaktyczne obejmują:
- ograniczanie zapylenia przez odpylanie i zraszanie,
- systematyczne usuwanie nagromadzonego pyłu,
- eliminację źródeł zapłonu,
- stosowanie urządzeń przeciwwybuchowych,
- kontrolę instalacji elektrycznych i mechanicznych.
Zapamiętaj
Warunkiem koniecznym wybuchu pyłu węglowego, oprócz obecności pyłu i czynnika unoszącego pył, jest źródło zapłonu jako czynnik termiczny.