Zawór kulowy przeciwerupcyjny

Zawór kulowy przeciwerupcyjny to element armatury wiertniczej służący do szybkiego zamknięcia przepływu przez przewód wiertniczy. Jego podstawowym zadaniem jest zabezpieczenie przeciwerupcyjne wylotu rury wiertniczej, czyli uniemożliwienie niekontrolowanego wypływu płynu złożowego, gazu lub płuczki przez wnętrze przewodu.

Zasada działania

Wewnątrz zaworu znajduje się kula z otworem przelotowym. Gdy otwór w kuli pokrywa się z osią przewodu, przepływ jest otwarty. Po obróceniu kuli o 90° przepływ zostaje zamknięty.

Najważniejsze cechy:
- szybkie zamykanie przepływu,
- możliwość pracy przy wysokim ciśnieniu,
- prosta i pewna konstrukcja,
- zastosowanie jako zabezpieczenie podczas objawów erupcji.

Zastosowanie na wiertni

Zawór kulowy przeciwerupcyjny stosuje się wtedy, gdy istnieje ryzyko dopływu płynu złożowego do otworu i wypływu przez przewód wiertniczy. Może być używany jako element zabezpieczenia przewodu wiertniczego, szczególnie podczas operacji, w których konieczne jest szybkie odcięcie przepływu.

Czego nie należy mylić

Zawór kulowy przeciwerupcyjny nie służy do:
- otwierania linii odprowadzania na manifoldzie,
- podłączania armatury cementacyjnej,
- uzyskiwania cyrkulacji po rurowaniu.

W pytaniach egzaminacyjnych jego funkcja jest związana przede wszystkim z ochroną przed erupcją przez rurę wiertniczą.