Ciśnienie szczelinowania skał
Słownik kwalifikacji GIW.13 - Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych
Co to jest ciśnienie szczelinowania skał?
Ciśnienie szczelinowania skał to wartość ciśnienia, przy której skała w ścianie otworu wiertniczego zaczyna pękać, a do powstałych szczelin może wnikać płuczka lub inny płyn. Jest to bardzo ważny parametr przy wierceniu i wykonywaniu prób ciśnieniowych, szczególnie w odcinkach nieorurowanych, czyli takich, gdzie ściany otworu nie są zabezpieczone rurami okładzinowymi.
Dlaczego nie wolno przekraczać tego ciśnienia?
Jeżeli podczas próby ciśnieniowej ciśnienie przekroczy ciśnienie szczelinowania, może dojść do:
- rozszczelnienia górotworu,
- ucieczki płuczki do formacji,
- utraty cyrkulacji,
- pogorszenia stateczności ścian otworu,
- trudności technologicznych, np. zakleszczenia przewodu.
Dlatego w obszarze skał nieorurowanych próby ciśnieniowe należy prowadzić tak, aby ciśnienie próbne nie było większe od ciśnienia szczelinowania tych skał.
Związek z innymi ciśnieniami
Ciśnienie szczelinowania należy odróżnić od:
- ciśnienia złożowego – naturalnego ciśnienia płynów w porach skały,
- ciśnienia dennego statycznego – ciśnienia od słupa płuczki bez cyrkulacji,
- ciśnienia dennego dynamicznego – ciśnienia podczas przepływu płuczki, zwiększonego o straty hydrauliczne.
Wniosek egzaminacyjny
Jeżeli pytanie dotyczy prób ciśnieniowych w odcinku nieorurowanym, graniczną wartością bezpieczeństwa jest ciśnienie szczelinowania skał. Przekroczenie tej wartości może spowodować sztuczne spękanie formacji.