Prewenter szczękowy
Słownik kwalifikacji GIW.13 - Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych
Prewenter szczękowy to element zabezpieczenia przeciwerupcyjnego otworu wiertniczego. Jego zadaniem jest szybkie zamknięcie przestrzeni wylotowej otworu w przypadku zagrożenia niekontrolowanym wypływem płynu złożowego. Wchodzi w skład zestawu BOP, czyli blowout preventer.
Budowa i działanie
Prewenter szczękowy posiada parę szczęk, które przesuwają się do środka otworu i zamykają przepływ. W zależności od rodzaju szczęk może zamykać:
- przestrzeń wokół przewodu wiertniczego,
- przestrzeń wokół rur o określonej średnicy,
- cały przekrój otworu, gdy zastosowane są pełne szczęki.
Rodzaje szczęk
Najczęściej spotykane są:
- szczęki rurowe — uszczelniają wokół przewodu lub rur,
- szczęki pełne — zamykają otwór, gdy nie ma w nim przewodu,
- szczęki tnące — mogą przeciąć przewód i zamknąć otwór w sytuacji awaryjnej.
Próba szczelności
Prewenter szczękowy musi być okresowo sprawdzany pod ciśnieniem. Próba potwierdza, że szczęki, uszczelnienia i połączenia wytrzymają wymagane ciśnienie robocze. Dla prewentera szczękowego z pełnymi szczękami zamontowanego na otworze stosuje się odpowiedni przyrząd testowy, np. plug tester.
Znaczenie w praktyce
Sprawny prewenter szczękowy jest jednym z kluczowych urządzeń bezpieczeństwa na wiertni. Jego niesprawność może doprowadzić do erupcji, zagrożenia życia załogi, uszkodzenia sprzętu i skażenia środowiska.