Pytania pomocnicze - GIW.13

Stosuje się wzór: stan początkowy + przychody - rozchody = stan końcowy. Rozchody obejmują całe zużycie w danym okresie.

Należy przekształcić wzór bilansowy: stan początkowy = stan końcowy - przychody + rozchody.

Ponieważ obie kolumny oznaczają zużycie oleju napędowego w tym samym miesiącu. Łączny rozchód to suma wszystkich sposobów zużycia.

Oznacza ilość materiału przyjętą w danym okresie, np. dostarczoną na wiertnię lub wprowadzoną do magazynu.

Jest to ilość materiału pozostała po uwzględnieniu stanu początkowego, dostaw oraz zużycia w danym miesiącu.

Można podstawić do wzoru: 29 140 + 45 403 - 44 872 = 29 671. Otrzymany wynik zgadza się ze stanem końcowym.

Paker służy do uszczelnienia i odizolowania określonego odcinka otworu. Po zapięciu blokuje przepływ płynu przez daną przestrzeń.

Oznacza to, że po opuszczeniu na wymaganą głębokość jego element uszczelniający zostaje rozparty i dociśnięty do ściany otworu lub rur okładzinowych.

Pakery stosuje się m.in. przy próbach szczelności, badaniach złożowych, cementowaniu, kwasowaniu, szczelinowaniu oraz izolowaniu dopływów wody lub gazu.

Paker uszczelnia i izoluje odcinek otworu, natomiast nożyce służą do wywoływania udarów mechanicznych, np. przy uwalnianiu zakleszczonych narzędzi.

Tylko szczelne przyleganie zapewnia skuteczne odcięcie przepływu płynu. Nieszczelny paker nie spełni funkcji izolacyjnej.

Najczęściej wyróżnia się pakery mechaniczne, hydrauliczne oraz rozprężne. Różnią się sposobem uruchomienia elementu uszczelniającego.

Postęp wiercenia oblicza się ze wzoru: prędkość wiercenia = uwiert / czas. Wynik podaje się najczęściej w m/godz.

Świder NOV: 145 m / 22 godz. = około 6,59 m/godz. To najwyższa wartość spośród podanych świdrów.

Uwiert pokazuje tylko liczbę odwierconych metrów. Do oceny postępu trzeba uwzględnić także czas wiercenia, bo większy uwiert wykonany w dłuższym czasie może oznaczać niższą wydajność.

Uwiert to długość odcinka odwierconego danym świdrem, wyrażona w metrach. Prędkość mechaniczna wiercenia określa, ile metrów świder wierci w jednostce czasu.

Halliburton: 3 m/godz., NOV: około 6,59 m/godz., SMITH: 4 m/godz., Glinik: 2 m/godz. Największy postęp uzyskał NOV.

Nie zawsze. Świdry PDC często osiągają wysokie postępy w odpowiednich warunkach geologicznych, ale skuteczność zależy od rodzaju skał, parametrów wiercenia i stanu technicznego narzędzia.

Mesh oznacza liczbę oczek siatki przypadających na długość 1 cala. Nie jest to liczba oczek na powierzchni.

Im większa liczba mesh, tym drobniejsza siatka. Oznacza to możliwość zatrzymywania mniejszych cząstek stałych.

Sita wiertnicze oddzielają zwierciny i inne cząstki stałe od płuczki wiertniczej. Są pierwszym etapem mechanicznego oczyszczania płuczki.

Mud cleaner to urządzenie łączące działanie hydrocyklonów i sita wibracyjnego. Służy do dokładniejszego usuwania drobnych cząstek stałych z płuczki.

Zbyt gruba siatka przepuści nadmiar zwiercin, a zbyt drobna może powodować straty płuczki i zatykanie sita. Dobór siatki wpływa na sprawność oczyszczania płuczki.

Najczęstszy błąd to traktowanie mesh jako liczby oczek na jednostkę powierzchni. W rzeczywistości mesh odnosi się do liczby oczek na długości 1 cala.

Filtracja oznacza oddzielanie się fazy ciekłej płuczki pod wpływem ciśnienia. Wynikiem badania jest ilość filtratu oraz grubość osadu iłowego.

Grubość osadu iłowego zapisuje się w milimetrach, czyli w jednostce oznaczanej symbolem mm.

Osad iłowy to warstwa cząstek stałych płuczki zatrzymanych na sączku lub ścianie otworu. Tworzy ona tzw. placek filtracyjny ograniczający dalszą filtrację.

Zbyt gruby osad może zwiększać opory w otworze, utrudniać ruch przewodu wiertniczego i sprzyjać przychwyceniu. Może też pogorszyć warunki późniejszego cementowania.

Kontroluje się m.in. gęstość, lepkość, filtrację, pH, zawartość piasku oraz grubość osadu iłowego. Parametry te służą do oceny przydatności płuczki podczas wiercenia.

Do pomiaru filtracji stosuje się prasę filtracyjną. Umożliwia ona określenie objętości filtratu oraz ocenę osadu po zakończeniu badania.

Ciężaromierz wskazuje obciążenie przenoszone przez hak lub układ linowy. W praktyce pozwala ocenić m.in. ciężar przewodu wiertniczego, nacisk na świder oraz nadciąg.

Ponieważ graniatka z głowicą płuczkową została odłożona do bocznego otworu i nie wisi na haku. Ciężaromierz wskazuje tylko masę elementów nadal zawieszonych w układzie.

Wielokrążek dolny jest ruchomym elementem układu podnoszenia. Razem z liną i wielokrążkiem górnym umożliwia podnoszenie oraz opuszczanie ciężkich elementów przewodu wiertniczego.

Wielokrążek górny jest zamocowany nieruchomo w górnej części masztu, natomiast wielokrążek dolny porusza się pionowo wraz z hakiem. To wielokrążek dolny z hakiem jest elementem, którego ciężar widzi ciężaromierz w opisanej sytuacji.

Dopiero po zawieszeniu przewodu wiertniczego na haku. Wtedy do ciężaru wielokrążka dolnego i haka dojdzie masa przejmowanej części przewodu.

Pozwala kontrolować obciążenia podczas wyciągania i zapuszczania przewodu. Nieprawidłowe wskazania mogą utrudnić wykrycie przychwycenia, nadmiernego oporu lub przeciążenia urządzenia.

Słupki są zaokrąglone, spłaszczone lub obniżone, ale zwykle pozostają na swoim miejscu. Jeśli taki stan występuje na całej powierzchni gryzów, mówi się o wytarciu słupków na wszystkich wieńcach.

Wytarcie oznacza stopniowe ścieranie materiału słupków podczas pracy. Wyłamanie to uszkodzenie nagłe lub miejscowe, przy którym słupek jest odłamany albo całkowicie go brakuje.

Wieńce to rzędy elementów skrawających na gryzach. Wewnętrzne pracują bliżej środka dna otworu, a zewnętrzne bliżej ściany otworu i odpowiadają też za utrzymanie średnicy wiercenia.

Przyczyną może być wiercenie w skałach silnie abrazyjnych, zbyt długi czas pracy świdra, niewłaściwy dobór świdra, niekorzystny nacisk na świder lub nieprawidłowe parametry obrotowe.

Spękanie termiczne objawia się pęknięciami materiału słupków, często wskutek przegrzania. Wytarcie polega głównie na mechanicznym starciu i zaokrągleniu powierzchni słupków.

Ocena zużycia pozwala ustalić, czy świder był właściwie dobrany do skał i parametrów wiercenia. Na tej podstawie można zmienić typ świdra, nacisk, obroty lub hydraulikę płuczki.

Zużyty świder gorzej kruszy skałę, dlatego zwykle spada prędkość mechaniczna wiercenia. Dalsza praca takim świdrem może być nieekonomiczna i zwiększać ryzyko awarii.

Inklinometr służy do pomiaru skrzywienia otworu wiertniczego. Pozwala określić, czy oś otworu odchyla się od zaplanowanego przebiegu.

Jest to kąt odchylenia osi otworu od pionu. Im większa wartość kąta, tym bardziej otwór jest odchylony.

Kąt skrzywienia określa wielkość odchylenia od pionu, a azymut określa kierunek tego odchylenia w płaszczyźnie poziomej.

Na krążku pomiarowym powstają dwa znaki. Oba służą do określenia kąta skrzywienia otworu wiertniczego.

Ponieważ w mechanicznym inklinometrze wrzutowym w czasie pomiaru na krążku wykonywane są dwa znaki, a nie jeden.

Treść dotyczy mechanicznego inklinometru wrzutowego i krążka pomiarowego, na którym dwa znaki odnoszą się do kąta skrzywienia. Azymut nie jest tu wskazywany przez jeden z tych znaków.

Pomiary pozwalają kontrolować trajektorię otworu i zapobiegać niepożądanym odchyleniom. Są ważne zwłaszcza przy wierceniu kierunkowym oraz przy zachowaniu bezpieczeństwa prac.

Test wykonuje się, aby określić, czy skały lub badany odcinek otworu przyjmują ciecz oraz przy jakim ciśnieniu następuje zwiększona chłonność. Pomaga to ocenić bezpieczeństwo dalszych prac.

Węzeł zatłaczania zapewnia kontrolowane i szczelne tłoczenie cieczy do otworu. Umożliwia też obserwację ciśnienia oraz szybkie odcięcie przepływu.

Najważniejsze są ciśnienie tłoczenia, wydatek pompy oraz ilość cieczy przyjmowanej przez otwór. Na podstawie ich zmian ocenia się zachowanie skał.

Może dojść do szczelinowania skał, utraty cieczy do górotworu albo uszkodzenia elementów wyposażenia otworu. Dlatego ciśnienie musi być stale kontrolowane.

Test chłonności ocenia zdolność skał lub otworu do przyjmowania cieczy. Próba szczelności sprawdza, czy dany element, np. rury okładzinowe, wytrzymuje zadane ciśnienie bez przecieków.

Może wskazywać na wzrost chłonności, powstanie szczeliny w skale albo nieszczelność układu. Wymaga to natychmiastowej analizy sytuacji.

Służą do przeprowadzania prób ciśnieniowych prewenterów i elementów głowicy przeciwerupcyjnej. Umożliwiają odizolowanie badanej przestrzeni i podanie ciśnienia próbnego.

Ich celem jest potwierdzenie szczelności i sprawności systemu przeciwerupcyjnego. Ma to kluczowe znaczenie dla zapobiegania erupcji i niekontrolowanemu wypływowi płynów złożowych.

Próba prewentera dotyczy elementów głowicy przeciwerupcyjnej i zabezpieczenia otworu. Badanie szczelności rur okładzinowych sprawdza wytrzymałość i szczelność kolumny rur w otworze.

Jeżeli pojawiają się nazwy plug-tester lub cup-tester, należy łączyć je z próbami ciśnieniowymi prewenterów. To typowy trop egzaminacyjny.

Sprawdza się m.in. prewentery szczękowe, prewentery uniwersalne, zawory, połączenia kołnierzowe oraz przewody wysokociśnieniowe.

Pozytywny wynik oznacza utrzymanie zadanego ciśnienia przez wymagany czas bez niedopuszczalnego spadku ciśnienia i bez widocznych przecieków.

Chłonność odwiertu dotyczy zdolności przyjmowania cieczy przez formację lub otwór. Plug-tester i cup-tester są związane z testowaniem szczelności prewenterów, a nie z oceną chłonności.