Urywak rdzenia
Słownik kwalifikacji GIW.13 - Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych
Co to jest urywak rdzenia?
Urywak rdzenia to element aparatu rdzeniowego służący do uchwycenia, odłamania i zatrzymania rdzenia wewnątrz rdzeniówki podczas wyciągania narzędzia z otworu. Jest montowany w dolnej części rury wewnętrznej, zwykle w pobliżu koronki rdzeniowej.
Zadania urywaka rdzenia
Urywak rdzenia pełni kilka ważnych funkcji:
- obejmuje rdzeń po wejściu do rury wewnętrznej,
- zaciska się na rdzeniu przy podciąganiu aparatu,
- umożliwia oderwanie rdzenia od calizny skalnej,
- zapobiega wypadnięciu rdzenia z rdzeniówki podczas marszu wyciągowego.
Dzięki temu możliwe jest uzyskanie próbki skały w postaci możliwie ciągłego walca, który później trafia do skrzynki rdzeniowej i jest opisywany geologicznie.
Jak rozpoznać urywak rdzenia?
Na ilustracjach egzaminacyjnych urywak rdzenia często wygląda jak krótki pierścieniowy lub koszyczkowy element z nacięciami albo ząbkami, które umożliwiają zaciśnięcie się na rdzeniu. Nie ma części skrawających typowych dla koronki rdzeniowej.
Czym różni się od koronki rdzeniowej?
Koronka rdzeniowa urabia skałę i wycina rdzeń, natomiast urywak rdzenia nie wierci. Jego zadaniem jest jedynie uchwycenie i oderwanie rdzenia po zakończeniu odcinka rdzeniowania.
Znaczenie w praktyce
Sprawny urywak rdzenia ogranicza straty rdzenia, poprawia jakość pobranej próbki i ułatwia ocenę budowy geologicznej przewiercanych warstw.