Wyporność stali przewodu wiertniczego
Słownik kwalifikacji GIW.13 - Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych
Wyporność stali przewodu wiertniczego oznacza objętość płuczki wypieraną przez sam materiał stalowy rur, obciążników lub innych elementów przewodu. Najczęściej podaje się ją w litrach na metr, np. l/m.
W tabelach technicznych można spotkać trzy różne wielkości:
- pojemność wewnętrzna – objętość płynu mieszcząca się wewnątrz rury lub obciążnika,
- wyporność stali – objętość zajmowana przez stal,
- wyporność całkowita – objętość zewnętrzna elementu, czyli suma pojemności wewnętrznej i wyporności stali.
Kiedy stosuje się wyporność stali?
Podczas zapuszczania otwartego przewodu do otworu płuczka może wypełniać jego wnętrze. Wtedy do obliczenia zmiany poziomu płuczki w zbiorniku marszowym stosuje się wyporność stali, a nie wyporność całkowitą.
Przykład dla obciążników:
- długość pasa obciążników: 30 m,
- wyporność stali: 17,41 l/m.
Objętość wyparta przez stal:
17,41 × 30 = 522,3 l
Jeżeli 1 cm zbiornika marszowego odpowiada 60 l, to wzrost poziomu wyniesie:
522,3 / 60 = 8,7 cm
Typowy błąd
Częstym błędem jest użycie wyporności całkowitej. Dałoby to większą wartość, ale byłoby niepoprawne, jeśli wnętrze przewodu wypełnia się płuczką. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba dokładnie sprawdzić, czy pytanie dotyczy objętości stali, pojemności wewnętrznej czy całkowitej wyporności elementu.