Zużycie świdra gryzowego
Słownik kwalifikacji GIW.13 - Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych
Zużycie świdra gryzowego to stopniowe lub nagłe uszkadzanie elementów roboczych świdra podczas wiercenia. W świdrach gryzowych zbrojonych słupkami najczęściej ocenia się stan słupków, wieńców gryzów, łożysk oraz powierzchni bocznych odpowiedzialnych za utrzymanie średnicy otworu.
Słupki i wieńce
Słupki są elementami skrawającymi, zwykle wykonanymi z węglików spiekanych. Są rozmieszczone na gryzach w tzw. wieńcach:
- wieńce wewnętrzne pracują bliżej osi świdra,
- wieńce zewnętrzne pracują bliżej ściany otworu,
- wszystkie wieńce razem odpowiadają za rozkruszanie skały na całej powierzchni dna otworu.
Typowe rodzaje zużycia
Do najczęściej spotykanych uszkodzeń należą:
- wytarcie słupków - słupki są starte, zaokrąglone i niższe; przy zużyciu równomiernym dotyczy to wszystkich wieńców,
- wyłamanie słupków - pojedyncze słupki są oderwane lub mocno uszkodzone, często tylko na wieńcach wewnętrznych albo zewnętrznych,
- spękanie termiczne słupków - widoczne są pęknięcia wynikające z przegrzania, tarcia lub niewystarczającego chłodzenia płuczką,
- zużycie zbrojenia bocznego - może prowadzić do utraty średnicy wierconego otworu.
Znaczenie w praktyce
Ocena zużycia świdra po wyciągnięciu z otworu pozwala dobrać lepszy typ świdra, skorygować nacisk na świder, obroty, parametry płuczki i sposób wiercenia. W pytaniach egzaminacyjnych warto zwracać uwagę, czy uszkodzenia są punktowe, czy występują równomiernie na wszystkich wieńcach. Równomiernie starte, zaokrąglone słupki oznaczają zwykle wytarcie słupków na wszystkich wieńcach.