Koszty zmienne to koszty, których wysokość zmienia się wraz ze zmianą wielkości produkcji, sprzedaży lub skali działalności firmy. Im więcej przedsiębiorstwo produkuje albo sprzedaje, tym wyższe są koszty zmienne. Gdy produkcja spada, koszty te również zwykle maleją.
Typowe przykłady kosztów zmiennych
Do kosztów zmiennych można zaliczyć m.in.:
- surowce i materiały zużyte do produkcji,
- opakowania jednostkowe,
- energię zużywaną bezpośrednio w procesie produkcji,
- prowizje od sprzedaży,
- koszty transportu zależne od liczby wysyłek.
W pytaniu egzaminacyjnym poprawną odpowiedzią są surowce i materiały wykorzystane w produkcji, ponieważ ich zużycie rośnie wraz z liczbą wytwarzanych produktów.
Przykład
Jeśli do wyprodukowania jednej sztuki towaru potrzeba materiałów za 10 zł, to:
- przy 100 sztukach koszt materiałów wyniesie 1 000 zł,
- przy 500 sztukach koszt materiałów wyniesie 5 000 zł.
Koszt jednostkowy materiału pozostaje taki sam, ale łączny koszt zmienny rośnie wraz z produkcją.
Ważne na egzaminie
Koszty zmienne należy odróżniać od kosztów stałych, takich jak amortyzacja, czynsz czy część wynagrodzeń administracyjnych. Koszty zmienne są bezpośrednio powiązane z poziomem działalności firmy.