Czym jest trwałość artykułów spożywczych?
Trwałość artykułu spożywczego to zdolność produktu do zachowania właściwej jakości, bezpieczeństwa zdrowotnego i przydatności do spożycia przez określony czas. Jest to jedna z najważniejszych cech towarów żywnościowych, ponieważ żywność ulega zmianom biologicznym, chemicznym i fizycznym.
W pytaniach egzaminacyjnych artykuł spożywczy najczęściej kojarzy się właśnie z trwałością, a nie z rozmiarem, kolorem czy formą.
Od czego zależy trwałość żywności?
Na trwałość artykułów spożywczych wpływają m.in.:
- skład produktu, np. zawartość wody, cukru, tłuszczu,
- obecność drobnoustrojów,
- sposób utrwalania, np. pasteryzacja, sterylizacja, suszenie, mrożenie,
- rodzaj opakowania,
- temperatura i warunki przechowywania,
- zachowanie łańcucha chłodniczego.
Przykłady produktów według trwałości
- Nietrwałe: świeże mięso, ryby, mleko pasteryzowane, wyroby garmażeryjne.
- Średniotrwałe: sery, wędliny, pieczywo pakowane.
- Trwałe: cukier, mąka, kasza, konserwy, makarony, produkty suszone.
Znaczenie w handlu
Sprzedawca musi kontrolować terminy przydatności, właściwie przechowywać żywność i stosować rotację zapasów, np. zasadę FEFO — first expired, first out, czyli najpierw wydaje się towary z najkrótszym terminem ważności.
Terminy na opakowaniach
- Należy spożyć do — dotyczy produktów szybko psujących się; po tej dacie produkt nie powinien być sprzedawany ani spożywany.
- Najlepiej spożyć przed — oznacza datę minimalnej trwałości; po jej upływie produkt może stracić część jakości, np. smak lub aromat.