Fitoncydy
Słownik kwalifikacji HGT.02 - Przygotowanie i wydawanie dań
Fitoncydy to naturalne substancje wytwarzane przez rośliny, które hamują rozwój drobnoustrojów, np. bakterii, grzybów i niektórych wirusów. Pełnią u roślin funkcję ochronną, a w żywności mogą mieć znaczenie prozdrowotne i technologiczne.
Gdzie występują fitoncydy?
Najbardziej kojarzone są z warzywami cebulowymi, szczególnie z:
- czosnkiem,
- cebulą,
- porem,
- szczypiorkiem.
W pytaniach egzaminacyjnych najczęściej poprawnym skojarzeniem jest: fitoncydy = cebula i czosnek.
Znaczenie w żywieniu
Fitoncydy wykazują działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Dlatego czosnek i cebula bywają określane jako produkty wspierające odporność organizmu. Nie są jednak lekiem i nie zastępują leczenia chorób zakaźnych.
Znaczenie w gastronomii
Produkty bogate w fitoncydy są cenione ze względu na:
- intensywny smak i aromat,
- właściwości przyprawowe,
- możliwość wzbogacania potraw warzywnych, mięsnych, sosów i zup,
- korzystny wpływ na atrakcyjność sensoryczną potraw.
Przykłady zastosowania
Cebula i czosnek są używane m.in. do:
- zup, np. cebulowej, czosnkowej, barszczu,
- sosów i dipów,
- marynat do mięsa,
- farszów,
- dań warzywnych i jednogarnkowych.
Warto zapamiętać
Na egzaminie HGT.02 przy pytaniu „Gdzie można znaleźć fitoncydy?” należy wskazać cebulę i czosnek.