Obliczanie ceny porcji polega na ustaleniu, ile kosztuje mniejsza ilość produktu na podstawie ceny całego opakowania lub jednostki handlowej. W gastronomii dotyczy to m.in. napojów, alkoholi, sosów, deserów i półproduktów.
Na czym polega obliczenie?
Najpierw trzeba sprowadzić dane do tych samych jednostek. W zadaniach z napojami najczęściej przelicza się:
- litry na mililitry,
- kilogramy na gramy,
- cenę całości na cenę 1 jednostki,
- cenę 1 jednostki na cenę porcji.
Schemat postępowania
- Zamień objętość całego produktu na wygodną jednostkę, np.:
- 0,75 l = 750 ml - Oblicz cenę 1 ml:
- 60 zł / 750 ml = 0,08 zł za 1 ml - Oblicz cenę porcji:
- 0,08 zł × 100 ml = 8 zł
Wzór
Można użyć prostego wzoru:
cena porcji = (cena całkowita / ilość całkowita) × ilość porcji
Dla przykładu:
- cena całkowita: 60 zł
- ilość całkowita: 750 ml
- ilość porcji: 100 ml
(60 / 750) × 100 = 8 zł
Na co uważać?
- Nie wolno mieszać jednostek, np. litrów z mililitrami bez przeliczenia.
- Trzeba dokładnie odczytać, czy pytanie dotyczy ceny jednej porcji, czy liczby porcji z opakowania.
- W zadaniach egzaminacyjnych wynik zwykle podaje się w pełnych złotych lub z dokładnością do groszy.
Gdzie to się przydaje?
Takie obliczenia są potrzebne przy:
- kalkulacji ceny napojów i alkoholi,
- ustalaniu kosztu porcji w menu,
- kontroli opłacalności sprzedaży,
- planowaniu wydawania porcji w gastronomii.
Umiejętność szybkiego przeliczania ceny porcji jest podstawowa w kwalifikacji HGT.02, bo łączy matematykę użytkową z praktyką gastronomiczną.