W gastronomii często podaje się zawartość składników odżywczych w 100 g produktu. Aby obliczyć, ile składnika znajduje się w innej porcji, należy zastosować proporcję.
Podstawowy wzór
Jeżeli tabela podaje ilość składnika w 100 g produktu, to dla dowolnej porcji stosuje się wzór:
ilość składnika w porcji = wartość z tabeli × masa porcji / 100
Przykład dla porcji 150 g:
wartość z tabeli × 150 / 100 = wartość z tabeli × 1,5
Oznacza to, że każdą wartość podaną dla 100 g należy pomnożyć przez 1,5.
Przykład obliczenia
Dane dla 100 g dodatku skrobiowego:
- białko: 21,4 g,
- węglowodany: 62,0 g,
- błonnik: 4,0 g.
Obliczenia dla 150 g:
- białko: 21,4 × 1,5 = 32,1 g,
- węglowodany: 62,0 × 1,5 = 93,0 g,
- błonnik: 4,0 × 1,5 = 6,0 g.
Na co uważać na egzaminie?
- Sprawdź, czy tabela dotyczy 100 g, 1 porcji czy całej receptury.
- Ustal masę porcji, dla której wykonujesz obliczenia.
- Przy 150 g mnożysz przez 1,5, przy 200 g przez 2, przy 50 g przez 0,5.
- Zachowuj jednostki, najczęściej gramy [g].
- Wynik może być zaokrąglony, ale nie zmieniaj go bez potrzeby.
Takie obliczenia są stosowane przy planowaniu jadłospisów, ocenie wartości odżywczej potraw oraz kontroli żywienia dietetycznego.