W gastronomii często trzeba obliczyć, ile danego składnika odżywczego znajduje się w konkretnej porcji produktu lub zestawie produktów. Dane w tabelach żywieniowych najczęściej podaje się na 100 g produktu, dlatego należy zastosować proporcję.
Wzór podstawowy
Jeżeli znamy zawartość składnika w 100 g produktu, to dla dowolnej masy porcji obliczamy:
ilość składnika w porcji = zawartość w 100 g × masa porcji / 100
Przykład: jeśli produkt zawiera 9,7 g błonnika w 100 g, to 50 g produktu dostarczy:
9,7 × 50 / 100 = 4,85 g błonnika
Obliczanie dla zestawu produktów
Gdy zestaw składa się z kilku produktów, należy:
- Obliczyć ilość składnika osobno dla każdego produktu.
- Dodać otrzymane wyniki.
- Porównać sumę z wartością podaną w pytaniu.
Przykład dla zestawu: 150 g jogurtu i 50 g musli.
- jogurt: 0,3 g błonnika w 100 g
0,3 × 150 / 100 = 0,45 g - musli: 9,7 g błonnika w 100 g
9,7 × 50 / 100 = 4,85 g
Suma:
0,45 g + 4,85 g = 5,30 g błonnika
Na co uważać na egzaminie?
- Nie zakładaj, że porcja ma zawsze 100 g.
- Przy 50 g produktu bierze się połowę wartości z tabeli.
- Przy 150 g produktu bierze się półtorej wartości z tabeli.
- Wyniki kilku produktów zawsze trzeba zsumować.
- Wartości z przecinkiem dziesiętnym należy liczyć dokładnie, np. 0,3 g, 9,7 g.