W zdrowej, prawidłowo zbilansowanej diecie energia powinna pochodzić głównie z trzech makroskładników: białek, tłuszczów i węglowodanów. W pytaniach egzaminacyjnych dla gastronomii często przyjmuje się średni podział:
- białka: ok. 10% energii,
- tłuszcze: ok. 30% energii,
- węglowodany: ok. 60% energii.
Dlatego poprawny zapis proporcji to: 10%, 30%, 60% w kolejności: białka, tłuszcze, węglowodany.
Dlaczego węglowodany mają największy udział?
Węglowodany są podstawowym źródłem energii dla organizmu, szczególnie dla mózgu i mięśni podczas codziennej aktywności. W diecie powinny pochodzić głównie z produktów zbożowych, warzyw, owoców i nasion roślin strączkowych.
Rola tłuszczów
Tłuszcze dostarczają dużo energii, ponieważ 1 g tłuszczu daje około 9 kcal. Są potrzebne m.in. do wchłaniania witamin A, D, E i K oraz budowy błon komórkowych. Ich udział w diecie nie powinien być jednak zbyt wysoki.
Rola białek
Białka są przede wszystkim składnikiem budulcowym. Służą do odbudowy tkanek, produkcji enzymów i hormonów. 1 g białka dostarcza około 4 kcal, podobnie jak 1 g węglowodanów.
Zapamiętaj na egzamin
Jeśli pytanie dotyczy średniego udziału energii w zdrowej diecie, najczęściej wybieraj proporcję:
białka : tłuszcze : węglowodany = 10% : 30% : 60%.