Przeliczanie liczby porcji polega na ustaleniu, ile porcji potrawy można przygotować z podanej ilości surowca. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej stosuje się proporcję.
Zasada obliczania
Jeżeli z określonej ilości surowca otrzymuje się znaną liczbę porcji, to dla innej ilości surowca liczbę porcji oblicza się według wzoru:
liczba porcji = dostępna ilość surowca ÷ ilość surowca z receptury × liczba porcji z receptury
Ważne jest, aby jednostki były takie same, np. gramy z gramami albo kilogramy z kilogramami.
Przykład
Z 1 kg wołowiny przygotowano 6 porcji pieczeni. Ile porcji można przygotować z 6500 g wołowiny?
1 kg = 1000 g
Obliczenie:
6500 g ÷ 1000 g × 6 = 6,5 × 6 = 39 porcji
Odpowiedź: 39 porcji.
Na co uważać?
- Nie należy dodawać masy wszystkich składników, jeśli pytanie dotyczy tylko jednego surowca, np. wołowiny.
- Trzeba ujednolicić jednostki przed obliczeniem.
- Wynik powinien odpowiadać pełnym porcjom, chyba że zadanie wymaga inaczej.
- Jeśli receptura obejmuje także tłuszcz, sól lub przyprawy, ich ilość można przeliczyć proporcjonalnie, ale tylko wtedy, gdy pytanie tego wymaga.
Zastosowanie w gastronomii
Takie obliczenia stosuje się przy planowaniu produkcji, zamówień surowców, wydawaniu posiłków oraz dostosowywaniu receptur do liczby konsumentów.