Pytania pomocnicze - HGT.02

Sól zawiera sód, który sprzyja zatrzymywaniu wody w organizmie. Może to zwiększać ciśnienie tętnicze i obciążać układ krążenia.

Dużo soli zawierają wędliny, konserwy, sery dojrzewające, słone przekąski, dania gotowe, sosy instant i fast foody.

Sól można zastępować ziołami, czosnkiem, cebulą, sokiem z cytryny, warzywami aromatycznymi i przyprawami bez dodatku soli.

Nie, same ziemniaki, ryby i kasze nie są typowymi produktami przeciwwskazanymi przy nadciśnieniu. Problemem może być ich dosalanie lub podawanie z bardzo słonymi dodatkami.

Korzystne są gotowanie na parze, duszenie, pieczenie i gotowanie w wodzie bez dosalania. Pozwalają przygotować potrawy lekkie i mniej słone.

Należy sprawdzać zawartość soli lub sodu w produkcie. Im niższa zawartość sodu, tym produkt jest korzystniejszy w diecie niskosodowej.

Powinna być lekkostrawna, niezbyt tłusta, przygotowana z chudych surowców i bez intensywnego smażenia. Ważne są też łagodne przyprawy i prosta technika obróbki cieplnej.

Kurczak, szczególnie bez skóry, jest mięsem chudszym niż karkówka. Potrawka jest zwykle gotowana lub duszona, a gulasz z karkówki zawiera więcej tłuszczu i bywa ciężkostrawny.

Zaleca się gotowanie w wodzie, gotowanie na parze, duszenie bez obsmażania oraz pieczenie w folii lub pergaminie. Ogranicza się smażenie i mocne przypiekanie.

Mięso gęsi jest tłuste, a pieczenie może dodatkowo zwiększać ciężkostrawność potrawy. Dlatego gęś pieczona nie jest zalecana w diecie lekkostrawnej.

Najczęściej stosuje się chude mięso drobiowe, np. kurczaka i indyka, oraz chude ryby. Unika się tłustej wieprzowiny, baraniny, gęsi i kaczki.

Zwykle nie, ponieważ wieprzowina może być tłusta, a cebula bywa ciężkostrawna i wzdymająca. Dodatkowo grillowanie lub opiekanie może nie być wskazane w diecie lekkostrawnej.

Podroby zawierają dużo cholesterolu, który sprzyja odkładaniu się blaszek miażdżycowych w tętnicach. Dlatego osoby z miażdżycą powinny je ograniczać.

Korzystniejsze są tłuszcze roślinne bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe, np. olej rzepakowy, sojowy i oliwa z oliwek. Należy ograniczać tłuszcze zwierzęce, takie jak smalec czy słonina.

Kasza gryczana zawiera błonnik, składniki mineralne i nie zawiera cholesterolu. Produkty pełnoziarniste są zwykle zalecane w profilaktyce chorób układu krążenia.

Błonnik pomaga obniżać stężenie cholesterolu we krwi i wspiera prawidłową pracę przewodu pokarmowego. Jego źródłem są warzywa, owoce, kasze i produkty pełnoziarniste.

Tak, ryby morskie są zalecane, ponieważ dostarczają wartościowego białka i korzystnych kwasów tłuszczowych. Nie należy ich traktować tak jak tłustych mięs czy podrobów.

Należy ograniczać smażenie, panierowanie i przygotowywanie potraw z dużą ilością tłuszczu. Lepsze są gotowanie, duszenie bez obsmażania, pieczenie i gotowanie na parze.

Wrzący wywar powoduje szybkie ścięcie białka na powierzchni pulpetów. Dzięki temu lepiej zachowują kształt i mniej się rozpadają.

Mąka pomaga utrzymać kształt pulpetów podczas gotowania. Dodatkowo może lekko zagęścić wywar lub sos.

Pulpety najczęściej obtacza się w mące i gotuje w wywarze lub sosie. Kotlety mielone panieruje się zwykle w bułce tartej i smaży na tłuszczu.

Bułka tarta i smażenie są typowe dla kotletów mielonych. Pulpety przygotowuje się metodą gotowania, najczęściej po obtoczeniu w mące.

Najczęściej stosuje się mięso mielone, namoczoną bułkę lub kaszę, jajo, przyprawy oraz cebulę. Skład zależy od receptury.

Powinny być zwarte, sprężyste i całkowicie ścięte w środku. Nie mogą mieć surowego, różowego wnętrza, jeśli przygotowuje się je z mięsa wymagającego pełnej obróbki cieplnej.

PVC jest tworzywem sztucznym, które nie ulega naturalnemu rozkładowi biologicznemu. Może zanieczyścić kompost i powinno być segregowane jako odpad z tworzyw sztucznych.

Nadają się głównie odpady organiczne, np. obierki warzyw i owoców, wytłoki, fusy, skorupki jaj oraz niepowlekany papier lub tektura.

Odpady organiczne pochodzą z roślin lub zwierząt i mogą ulec biodegradacji. Odpady nieorganiczne, np. plastik, szkło czy metal, nie rozkładają się w kompoście.

Nie zawsze. Do kompostowania nadaje się papier i tektura czysta, niepowlekana i niezadrukowana dużą ilością farb lub lakierów.

Ułatwia recykling, ogranicza ilość odpadów zmieszanych i zapobiega zanieczyszczeniu odpadów organicznych materiałami nienadającymi się do kompostowania.

Tak. Skorupki jajek są odpadem mineralno-organicznym i mogą trafić do kompostu, choć rozkładają się wolniej niż resztki warzyw czy owoców.

Baterie mogą zawierać substancje szkodliwe, w tym metale ciężkie. Po przedostaniu się do gleby lub wody mogą zanieczyszczać środowisko.

Świetlówki mogą zawierać rtęć, która jest toksyczna dla ludzi i środowiska. Dlatego powinny być oddawane do specjalnych punktów zbiórki.

Odpady niebezpieczne zawierają substancje szkodliwe i wymagają specjalnego postępowania. Odpady nadające się do recyklingu, np. szkło czy papier, mogą być przetwarzane jako surowce wtórne.

Nie. Obierki są odpadami organicznymi i mogą być kompostowane lub zbierane jako bioodpady.

Należy je gromadzić oddzielnie, w odpowiednio oznaczonych pojemnikach, i przekazywać do punktów zbiórki lub firm uprawnionych do ich odbioru.

Butelki szklane, słoiki, papier, tektura oraz obierki nie są typowymi odpadami niebezpiecznymi. Należy je jednak właściwie segregować.

Należy pomnożyć koszt surowców przez procent marży. Przy marży 100% marża jest równa kosztowi surowców.

Koszt surowców to wartość produktów użytych do przygotowania potrawy. Cena gastronomiczna netto obejmuje koszt surowców powiększony o marżę, ale bez podatku VAT.

Cenę całkowitą należy podzielić przez liczbę zestawów lub porcji. W tym zadaniu 20 zł podzielone przez 10 zestawów daje 2 zł za zestaw.

Oznacza, że do kosztu surowców dolicza się kwotę równą temu kosztowi. Cena netto jest więc dwa razy większa od kosztu surowców.

1 zł to koszt surowców jednego zestawu przed doliczeniem marży. Po doliczeniu marży 100% cena netto jednego zestawu wynosi 2 zł.

Nie. Cena netto nie zawiera podatku VAT. Cenę brutto otrzymuje się dopiero po doliczeniu odpowiedniej stawki VAT.

Wartość podaną dla 100 g należy pomnożyć przez 1,5, ponieważ 150 g to półtorej porcji po 100 g.

W 100 g dodatku jest 21,4 g białka. Dla 150 g obliczamy: 21,4 × 1,5 = 32,1 g.

W 100 g jest 62,0 g węglowodanów, więc w 150 g będzie 62,0 × 1,5 = 93,0 g.

Należy pomnożyć ilość błonnika z tabeli przez współczynnik wynikający z masy porcji. Dla 150 g: 4,0 × 1,5 = 6,0 g.

Oznacza to, że wartości dotyczą dokładnie 100 g danego produktu, a dla innej masy trzeba je proporcjonalnie przeliczyć.

Stosuje się wzór: ilość składnika w porcji = wartość w 100 g × masa porcji / 100.

Najpierw oblicz współczynnik masy porcji, potem przemnóż osobno każdy składnik z tabeli i porównaj wszystkie trzy wyniki z odpowiedziami.

Należy zsumować koszt surowców i marżę, a następnie podzielić wynik przez liczbę porcji lub zestawów. W tym przykładzie: (50 zł + 20 zł) ÷ 5 = 14 zł.

Marża gastronomiczna to kwota doliczana do kosztu przygotowania potrawy, która ma pokryć m.in. koszty działalności lokalu i zapewnić zysk.

W zadaniach egzaminacyjnych trzeba dokładnie czytać treść. Jeśli marża podana jest jako konkretna kwota dla całej produkcji, dolicza się ją do całkowitego kosztu, a dopiero potem dzieli przez liczbę porcji.

Koszt składników obejmuje wartość zużytych surowców. Cena sprzedaży netto zawiera koszt składników powiększony o marżę, ale nie obejmuje podatku VAT.

10 zł to tylko koszt składników przypadający na jeden zestaw, czyli 50 zł ÷ 5. Nie uwzględnia marży gastronomicznej.

Można pomnożyć cenę jednej porcji przez liczbę porcji. Jeśli 14 zł × 5 = 70 zł, a 70 zł to suma kosztu składników 50 zł i marży 20 zł, wynik jest poprawny.

Najpierw należy obliczyć cenę jednostkową, np. za 1 ml, dzieląc cenę butelki przez jej pojemność. Następnie mnoży się tę wartość przez pojemność jednej porcji.

Cena dotyczy butelki podanej w litrach, a porcja jest podana w mililitrach. Aby poprawnie liczyć, obie wartości objętości muszą być w tej samej jednostce.

Butelka 0,7 litra ma 700 ml, ponieważ 1 litr to 1000 ml.

Należy podzielić 70 zł przez 700 ml. Wynik to 0,10 zł za 1 ml.

Cenę 1 ml, czyli 0,10 zł, należy pomnożyć przez 150 ml. Otrzymujemy 15 zł.

Cena jednostkowa oznacza koszt jednej jednostki, np. 1 ml lub 100 ml. Cena porcji to koszt konkretnej ilości wydawanej gościowi, np. lampki 150 ml.