Równoważniki energetyczne służą do obliczania wartości energetycznej potraw i produktów spożywczych na podstawie zawartości podstawowych składników odżywczych: białka, tłuszczu i węglowodanów.
Podstawowe wartości
W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej stosuje się następujące przeliczniki:
- 1 g białka = 4 kcal
- 1 g węglowodanów = 4 kcal
- 1 g tłuszczu = 9 kcal
Tłuszcz dostarcza ponad dwa razy więcej energii niż białko lub węglowodany, dlatego nawet niewielka ilość tłuszczu mocno wpływa na kaloryczność potrawy.
Wzór obliczeniowy
Wartość energetyczną produktu oblicza się według wzoru:
energia = białko × 4 + tłuszcz × 9 + węglowodany × 4
Wynik podaje się najczęściej w kilokaloriach, czyli kcal.
Przykład
Produkt zawiera:
- 10,5 g białka,
- 11 g tłuszczu,
- 5 g węglowodanów.
Obliczenie:
- białko: 10,5 × 4 = 42 kcal,
- tłuszcz: 11 × 9 = 99 kcal,
- węglowodany: 5 × 4 = 20 kcal.
Razem: 42 + 99 + 20 = 161 kcal.
Wskazówka egzaminacyjna
W tego typu zadaniach należy najpierw pomnożyć każdy składnik przez właściwy równoważnik energetyczny, a dopiero potem zsumować wyniki. Nie wolno dodawać gramów składników przed przeliczeniem ich na kcal.