Tlenek węgla (CO), nazywany czadem, jest gazem bezbarwnym i bezwonnym. Powstaje przy niepełnym spalaniu paliw, np. gazu, węgla, drewna lub oleju. W gastronomii zagrożenie może pojawić się m.in. przy niesprawnych urządzeniach gazowych, złej wentylacji lub zatkanych przewodach kominowych.
Najważniejsza zasada
Pierwsza pomoc przy zatruciu tlenkiem węgla polega przede wszystkim na jak najszybszym zapewnieniu poszkodowanemu dostępu świeżego powietrza. Należy przerwać narażenie na gaz, ponieważ dalsze wdychanie czadu może szybko doprowadzić do utraty przytomności, uszkodzenia mózgu, a nawet śmierci.
Postępowanie krok po kroku
- zadbaj o własne bezpieczeństwo, nie wchodź do pomieszczenia, jeśli grozi ci zatrucie,
- otwórz drzwi i okna, jeśli można to zrobić bez ryzyka,
- wyprowadź lub wynieś poszkodowanego na świeże powietrze,
- wezwij pomoc medyczną, dzwoniąc pod numer 112 lub 999,
- sprawdź przytomność i oddech,
- jeśli poszkodowany oddycha, ale jest nieprzytomny, ułóż go w pozycji bezpiecznej,
- jeśli nie oddycha, rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową.
Czego nie robić?
Nie należy podawać napojów osobie nieprzytomnej ani traktować ułożenia w pozycji bezpiecznej jako pierwszej czynności. Pozycja bezpieczna jest ważna, ale dopiero po usunięciu poszkodowanego ze skażonego środowiska i ocenie oddechu.
Zapamiętaj
W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest sformułowanie: przede wszystkim. Przy zatruciu czadem najpierw trzeba zapewnić świeże powietrze, a dopiero potem wykonywać kolejne czynności pierwszej pomocy.