Efekt Veblena to sytuacja, w której wraz ze wzrostem ceny danego dobra rośnie także popyt na nie. Jest to wyjątek od typowej zasady ekonomicznej, według której wyższa cena zwykle zmniejsza zainteresowanie zakupem.
Efekt ten dotyczy przede wszystkim dóbr luksusowych, których wysoka cena sama w sobie jest elementem atrakcyjności. Klient kupuje je nie tylko ze względu na użyteczność, ale także ze względu na prestiż, status społeczny i wyjątkowość.
Przykład w turystyce
W turystyce efekt Veblena może dotyczyć np.:
- luksusowych wycieczek egzotycznych,
- rejsów premium,
- pobytów w ekskluzywnych hotelach,
- wyjazdów szytych na miarę dla zamożnych klientów.
Jeśli cena takiej wycieczki wzrasta, część klientów może uznać ją za jeszcze bardziej ekskluzywną i pożądaną. Dlatego popyt na nią może wzrosnąć.
Znaczenie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych należy kojarzyć efekt Veblena z hasłami: luksus, prestiż, elitarność, wysoka cena, wzrost popytu mimo wzrostu ceny.
Nie należy go mylić z podstawowym prawem popytu, które mówi, że przy wzroście ceny popyt zazwyczaj spada.