Opłacalność produkcji rolnej oznacza relację między przychodem ze sprzedaży produktu rolnego a kosztami jego wytworzenia. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej trzeba porównać, który produkt daje największy zysk jednostkowy, np. z 1 tony.
Podstawowy sposób obliczania
Aby ocenić opłacalność, należy obliczyć przewidywaną cenę sprzedaży, a następnie odjąć koszt produkcji:
zysk z 1 tony = przewidywana cena sprzedaży 1 tony - koszt uzyskania 1 tony
Jeżeli podany jest procentowy wzrost ceny, nową cenę oblicza się według wzoru:
cena po wzroście = cena wyjściowa × (1 + procent wzrostu)
Przykład: cena 580 zł wzrasta o 10%.
580 × 1,10 = 638 zł
Jeżeli koszt produkcji wynosi 280 zł, to:
638 - 280 = 358 zł zysku z 1 tony
Na co uważać w zadaniach?
- Nie wybiera się produktu o najwyższej cenie sprzedaży, tylko o najwyższym zysku.
- Wzrost procentowy należy doliczyć do ceny, a nie do kosztu.
- Porównywać trzeba produkty w tej samej jednostce, np. zł/t.
- Jeżeli koszty są podane dla roku bazowego i nie ma informacji o ich zmianie, przyjmuje się je bez zmian.
Przykład interpretacji
Produkt z wysoką ceną, ale również wysokim kosztem produkcji, może być mniej opłacalny niż produkt tańszy, lecz tańszy w wytworzeniu. Dlatego w analizie ekonomicznej gospodarstwa ważne jest liczenie nadwyżki, czyli różnicy między przychodem a kosztem.