Pytania pomocnicze - HGT.10

Owce są zwinne, dobrze poruszają się po stromych zboczach i potrafią wykorzystać ubogą roślinność pastwiskową. Są też odporne na chłodniejsze warunki klimatyczne.

Wypas ogranicza zarastanie hal i łąk przez krzewy oraz drzewa. Pomaga zachować tradycyjny krajobraz i bioróżnorodność terenów górskich.

Świnie wymagają innego sposobu utrzymania i żywienia. Nie są przystosowane do długotrwałego wypasu na stromych, ubogich pastwiskach.

Tak, ale wymagają lepszej jakości paszy i stabilniejszego terenu niż owce. Na stromych i uboższych pastwiskach owce są zwykle korzystniejszym wyborem.

Z hodowli owiec można uzyskać mleko, mięso, wełnę oraz produkty regionalne, np. sery owcze. Mogą one być atrakcją i elementem oferty agroturystycznej.

Ściółka zapewnia komfort leżenia, izoluje od zimna i wilgoci oraz zmniejsza ryzyko otarć i urazów. Ułatwia też zwierzętom odpoczynek w naturalnej pozycji.

Powinna być równa, stabilna, łatwa do czyszczenia i niepowodująca urazów. Nie może być śliska ani mieć ostrych krawędzi.

Kraty i szczeliny mogą powodować ucisk, otarcia oraz urazy kończyn. Nie zapewniają też wygodnego miejsca do odpoczynku.

Ważne są także pasza, woda, wentylacja, temperatura, oświetlenie, higiena, przestrzeń do ruchu oraz ograniczanie stresu.

Niepokojące objawy to kulawizny, otarcia, brudna sierść, niechęć do leżenia, agresja, apatia lub częste choroby. Mogą świadczyć o złym podłożu, braku komfortu albo złej higienie.

Część legowiskowa służy do odpoczynku i powinna być miękka, sucha oraz wyścielona. Część komunikacyjna służy do przemieszczania się i musi być przede wszystkim bezpieczna oraz antypoślizgowa.

Wentylacja usuwa wilgoć, amoniak i zanieczyszczone powietrze. Dzięki temu ogranicza rozwój drobnoustrojów i poprawia warunki utrzymania zwierząt.

Regularny wywóz obornika zmniejsza zabrudzenie stanowisk, ilość much, wilgoć i stężenie szkodliwych gazów. Ogranicza też ryzyko chorób.

Brudne dojarki mogą przenosić bakterie do mleka i na wymię krowy. Ich mycie i dezynfekcja pomagają utrzymać jakość mleka oraz zapobiegać zapaleniu wymienia.

Karmienie kiszonką dotyczy żywienia zwierząt. Nie jest czynnością służącą bezpośrednio utrzymaniu czystości krów, urządzeń ani pomieszczeń.

Najważniejsze są sucha ściółka, czyste legowiska, sprawne usuwanie odchodów, dobra wentylacja i odpowiednia obsada zwierząt.

Czyste zwierzęta i czysty sprzęt udojowy zmniejszają liczbę bakterii w mleku. Poprawia to jego bezpieczeństwo i wartość technologiczną.

Powstaje ze świeżej zielonki, która naturalnie zawiera wiele witamin. Prawidłowy proces zakiszania pozwala zachować dużą część tych składników.

Kiszonka powstaje przez fermentację zielonki w warunkach beztlenowych, a siano przez suszenie roślin. Podczas suszenia część witamin może ulec większym stratom.

Słoma zawiera głównie włókno i ma niską wartość odżywczą. Stosuje się ją częściej jako paszę objętościową uzupełniającą lub ściółkę.

Najczęściej zakisza się kukurydzę, trawy, lucernę oraz mieszanki roślin pastewnych. Wybór rośliny wpływa na wartość pokarmową kiszonki.

Dobra kiszonka ma przyjemny, kwaskowaty zapach, odpowiednią wilgotność i brak pleśni. Nie powinna być zgniła, zanieczyszczona ani nadmiernie mokra.

Kiszonka jest podstawową paszą objętościową, szczególnie w okresie zimowym. Dostarcza energii, składników odżywczych i wspiera prawidłową pracę przewodu pokarmowego przeżuwaczy.

Polega na zastosowaniu maszyn wykonujących kilka zabiegów uprawowych w sposób zmechanizowany, często podczas jednego przejazdu. Zmniejsza to nakład pracy ręcznej i liczbę przejazdów po polu.

Kultywator wykonuje głównie jeden zabieg, czyli spulchnianie gleby. Agregat uprawowy łączy kilka narzędzi i wykonuje kilka czynności jednocześnie.

Może spulchniać glebę, kruszyć bryły, wyrównywać powierzchnię pola i zagęszczać wierzchnią warstwę gleby. Przygotowuje glebę do siewu lub sadzenia.

Opryskiwacz służy do aplikowania cieczy, np. środków ochrony roślin lub nawozów płynnych. Agregat uprawowy służy do mechanicznej uprawy gleby.

Zmniejsza zużycie paliwa, oszczędza czas i ogranicza ugniatanie gleby. Może też poprawić warunki wzrostu roślin.

Najczęściej przygotowuje glebę do siewu, tworząc odpowiednie łoże siewne. Gleba powinna być wyrównana, spulchniona i odpowiednio zagęszczona.

Kombajn służy przede wszystkim do zbioru roślin uprawnych, np. zbóż, rzepaku lub kukurydzy. Może jednocześnie ścinać, młócić, oczyszczać i gromadzić plon.

Pług służy do uprawy gleby, czyli jej odwracania i spulchniania. Kombajn nie uprawia ziemi, lecz zbiera plon z pola.

Brona rozdrabnia bryły ziemi, wyrównuje powierzchnię pola i może niszczyć młode chwasty. Jest narzędziem wykorzystywanym w uprawie gleby.

Siewnik służy do umieszczania nasion w glebie na początku uprawy. Zbiór wykonuje się dopiero po wzroście i dojrzeniu roślin, np. kombajnem.

Maszyny do uprawy gleby wykonują prace takie jak orka, bronowanie, spulchnianie lub wyrównywanie pola. Przykładami są pług, brona, kultywator i agregat uprawowy.

Po dosuszeniu ma niską zawartość wody, co ogranicza rozwój pleśni i bakterii. Dzięki temu może być magazynowane przez dłuższy czas.

Ziemniaki powinny być przechowywane w miejscu chłodnym, ciemnym i przewiewnym. Chroni to przed kiełkowaniem, gniciem i zielenieniem bulw.

Są miękkie, delikatne i zawierają dużo wody. Łatwo się zgniatają, puszczają sok i szybko pleśnieją.

Mleko surowe jest łatwo psujące się, ponieważ stanowi dobre środowisko dla rozwoju drobnoustrojów. Wymaga szybkiego schłodzenia i krótkiego czasu przechowywania.

Najważniejsze są odpowiednia temperatura, wilgotność, wentylacja oraz ochrona przed uszkodzeniami mechanicznymi i szkodnikami.

Im więcej wody zawiera surowiec, tym szybciej może się psuć. Suche surowce, takie jak ziarno zbóż, są zwykle trwalsze niż owoce miękkie czy mleko.

Ponieważ pasza wpływa na ekologiczny status produktów zwierzęcych. Zwierzęta w produkcji ekologicznej powinny być żywione paszami zgodnymi z wymaganiami rolnictwa ekologicznego.

Mogą to być faktury zakupu, certyfikaty ekologiczne dostawców, etykiety pasz oraz rejestry żywienia zwierząt prowadzone w gospodarstwie.

Nie jest to główny przedmiot kontroli produkcji ekologicznej. Inspekcja dotyczy zgodności produkcji z zasadami rolnictwa ekologicznego, a nie oceny dochodów gospodarstwa.

Oznacza możliwość ustalenia, skąd pochodzi pasza, kiedy została zakupiona lub wyprodukowana oraz którym zwierzętom była podawana.

Gospodarstwo może utracić możliwość oznaczania produktów jako ekologiczne. Może też zostać zobowiązane do działań naprawczych lub objęte dodatkowymi kontrolami.

Certyfikat potwierdza spełnianie wymagań produkcji ekologicznej. Aby go utrzymać, gospodarstwo musi wykazać m.in. prawidłowe pochodzenie i stosowanie pasz.

Sprzęt ochronny ogranicza skutki kontaktu z ruchomymi częściami, odpryskami, hałasem, pyłem i ostrymi elementami. Jego brak naraża pracownika na bezpośrednie urazy.

Najczęściej stosuje się rękawice, obuwie ochronne, okulary lub przyłbicę, ochronniki słuchu, maskę przeciwpyłową i dopasowaną odzież roboczą.

Luźna odzież może zostać pochwycona przez wał, pasek, przekładnię lub inne ruchome części. Może to doprowadzić do ciężkich obrażeń.

Należy sprawdzić stan techniczny maszyny, osłony, hamulce, elementy robocze oraz zapoznać się z instrukcją obsługi. Operator powinien też założyć odpowiedni sprzęt ochronny.

Dopiero po wyłączeniu napędu, zatrzymaniu ruchomych części i zabezpieczeniu maszyny przed przypadkowym uruchomieniem.

Do głównych zagrożeń należą wciągnięcie przez ruchome części, skaleczenia, zmiażdżenia, hałas, pył, odpryski oraz kontakt z ostrymi lub gorącymi elementami.

Obornik jest nawozem naturalnym, który dostarcza składników pokarmowych i materii organicznej. W rolnictwie ekologicznym preferuje się naturalne metody poprawy żyzności gleby zamiast syntetycznych środków chemicznych.

Obornik jest nawozem organicznym i poprawia także strukturę gleby oraz zawartość próchnicy. Nawozy mineralne dostarczają głównie składników pokarmowych w formie skoncentrowanej, ale nie wzbogacają gleby w materię organiczną.

Herbicydy to chemiczne środki zwalczania chwastów. W rolnictwie ekologicznym chwasty ogranicza się głównie metodami mechanicznymi, agrotechnicznymi i poprzez właściwy płodozmian.

Obornik zwiększa zawartość próchnicy, poprawia strukturę gleby i aktywność mikroorganizmów. Dzięki temu gleba lepiej zatrzymuje wodę i składniki pokarmowe.

Najczęściej obornik stosuje się jesienią lub przed założeniem uprawy. Po rozrzuceniu powinien być wymieszany z glebą, aby ograniczyć straty składników pokarmowych.

W gospodarstwie ekologicznym można stosować m.in. kompost, nawozy zielone, gnojówkę i gnojowicę, jeśli spełniają wymagania produkcji ekologicznej.