Amylaza ślinowa, nazywana też α-amylazą ślinową lub ptialiną, to enzym zawarty w ślinie. Jej zadaniem jest rozpoczęcie trawienia węglowodanów złożonych, głównie skrobi i glikogenu, już w jamie ustnej.
Co rozkłada amylaza ślinowa?
Amylaza ślinowa działa na wiązania w cząsteczkach wielocukrów. Rozkłada skrobię na krótsze cząsteczki, m.in. dekstryny i maltozę. Nie trawi tłuszczów ani białek.
Najważniejsze skojarzenie egzaminacyjne:
- amylaza ślinowa → węglowodany,
- lipaza → tłuszcze,
- proteazy/pepsyna → białka.
Gdzie działa?
Proces zaczyna się w jamie ustnej, podczas żucia i mieszania pokarmu ze śliną. Dlatego dokładne przeżuwanie produktów skrobiowych, np. pieczywa, ziemniaków, ryżu czy kasz, ułatwia pierwszy etap ich trawienia.
Działanie amylazy ślinowej jest krótkotrwałe. Po połknięciu pokarm trafia do żołądka, gdzie kwaśne środowisko hamuje aktywność tego enzymu. Dalsze trawienie węglowodanów odbywa się głównie w jelicie cienkim z udziałem amylazy trzustkowej i enzymów jelitowych.
Typowe pytanie egzaminacyjne
Jeżeli w pytaniu pojawia się informacja o α-amylazie zawartej w ślinie, poprawna odpowiedź dotyczy trawienia węglowodanów, a nie tłuszczów, aminokwasów ani białek.