Białko pełnowartościowe to białko zawierające wszystkie aminokwasy egzogenne, czyli takie, których organizm człowieka nie potrafi sam wytworzyć i musi otrzymać je z pożywieniem. Jest szczególnie ważne w planowaniu jadłospisów, ponieważ wpływa na wzrost, regenerację tkanek, odporność i prawidłowe funkcjonowanie organizmu.
Źródła białka pełnowartościowego
Do najważniejszych źródeł białka pełnowartościowego należą produkty pochodzenia zwierzęcego:
- mięso,
- ryby,
- jaja,
- mleko i przetwory mleczne,
- sery.
W żywieniu praktycznym jaja są bardzo dobrym zamiennikiem mięsa, ponieważ dostarczają wysokiej jakości białka oraz wielu składników odżywczych, m.in. witamin z grupy B, witaminy A, D, żelaza i fosforu.
Znaczenie w zamienności produktów
Podczas układania jadłospisu produkty można zamieniać, ale powinny mieć podobną wartość odżywczą. Dlatego mięsa nie zastępuje się owocami ani warzywami, ponieważ dostarczają one głównie witamin, składników mineralnych, błonnika i węglowodanów, a nie pełnowartościowego białka w odpowiedniej ilości.
Przykład zastosowania
Jeśli w jadłospisie zaplanowano danie mięsne, np. kotlet z mięsa, można je zastąpić potrawą z jaj, np. omletem, jajami faszerowanymi lub zapiekanką z jajami. Taka zamiana pozwala zachować podobną funkcję odżywczą posiłku.